30.04.2015, 15:46
ENVANTER
ENVANTER
Mali Müşavir
AHMET BARLAK
Vergi usul kanunun 185-186-187-188-189-190-191-195 maddelerinde envanter ve envanter kayıtları ile ilgili geniş bilgi verilmiştir. Buna göre ;
Madde 185
Envanter defterine işe başlama tarihinde ve müteakiben her hesap döneminin sonunda çıkarılan envanterler ve bilançolar kaydolunur ve bu tarihe "Bilanço günü" denir. Envanter defteri ciltli ve sayfaları müteselsil sıra numaralı olur.
Madde 186
Envanter çıkarmak, bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tesbit etmektir.
şu kadar ki, ticari teamüle göre tartılması, sayılması ve ölçülmesi mutat olmıyan malların değerleri tahminen tesbit olunur.
Mevcutlar, alacaklar ve borçlar işletmeye dahil iktisadi kıymetleri ifade eder.
Madde 187
Ferdi teşebbüslerde, mükellefin sahip olduğu bina ve arazi hakkında aşağıda yazılı esaslar cari olur:
1.- Fabrika, ambar, atelye, dükkan, mağaza ve arazi -işletmede ister kısmen, ister tamamen kullanılsınlar- değerlerinin tamamı üzerinden envantere alınır.
2.-Ticaret hanları gibi oda oda veya kısım kısım kullanılabilen binalarla evlerin ve apartmanların yarısından fazlası işletmede kullanıldığı takdirde envantere ithal edilir.
3.- Envantere alınan gayrimenkullerin kullanış tarzlarında sonradan vaki olacak değişiklikler, hesap yılı içinde nazara alınmaz.
Madde 188
Envanter esas itibariyle defter üzerine çıkarılır.
şu kadar ki, işlerinde geniş ölçüde ve çeşitli mal kullanan büyük müesseseler envanterlerini listeler halinde tanzim edebilir.
Bu takdirde envanter listelerinin:
1.- Sayfa üzerinden numaralanarak sıralanması;
2.- Envanterin tanzim tarihine göre tarihlenmesi;
3.- Envanter çıkaran memur ile teşebbüs sahibi veya vekili tarafından imzalanması;
4.-Aynen envanter defteri gibi saklanması;
şarttır.
Yukarıdaki esaslara göre envanter listeleri tanzim edenler envanter defterine listeler muhteviyatını icmalen kaydederler
Madde 189
Üzerinden amortisman yapılan kıymetler ve bunların amortismanları aşağıda yazılı şekillerden herhangi biri ile gösterilir:
1.-. Envanter defterinin ayrı bir yerinde;
2-. Özel bir amortisman defterinde;
3.- Amortisman listelerinde.
Amortisman kayıtları, amortismana başlandığı tarihten itibaren her yılın amortismanı ayrı ayrı gösterilmek şartiyle birbirine bağlanır. İşletmeye yeniden giren iktisadi kıymetlerle bunların amortismanlarının evvelki yıllara ait kayıtlarda devam ettirilmesi caizdir.
Amortisman defteri veya listelerinin kayıtları envanter kaydı hükmündendir. Yukarıdaki esaslara göre kayıtlarda gösterilen iktisadi kıymetlere ait değerler envanter defterine toplu olarak geçirilebilir.
Madde 190
Büyük mağazalar ve eczaneler emtia mevcutlarının envanterlerini üç yılda bir çıkarabilirler. Bu takdirde envanter çıkarılmıyan yıllarda hesaben mevcut iktisadi kıymetleri envanter defterlerine kaydederler.
Büyük mağazalardan maksat, çeşitli mal üzerine geniş ölçüde ve perakende iş yapan ticarethanelerdir.
Maliye Bakanlığı büyük sınai işletmelerin, icabına göre, iki veya üç yılda bir envanter çıkarmalarına müsaade edebilir. Bu takdirde yukarıki hüküm uygulanır
Madde 191
Envantere alınan iktisadi kıymetler bu kanunun "değerleme"ye ait üçüncü kitabında yazılı esaslara göre değerlenir.
Madde 195
İşletme hesabı esasına göre defter tutanlardan emtia üzerine iş yapanlar, emtia envanteri çıkarmaya mecburdurlar.
Emtiaya, satmak maksadiyle alınan veya imal edilen mallarla iptidai ve ham maddeler ve yardımcı malzeme dahildir. Emtia envanteri, muamelelere ait kayıtlarla karıştırılmamak şartiyle yeniden işe başlama halinde işletme defterinin baş tarafına, müteakiben de her hesap dönemi kapandıktan sonra muamele kayıtlarını takip eden sayfalara yazılır. İstiyenler ayrı bir envanter defteri tutarak emtia envanterlerini bu deftere kaydedebilirler.
Yukarıdaki maddeler çerçevesinde:
Bilanço esasına göre defter tutanlar:
1-Açılış bilançosu-Kapanış bilançosu (mukayeseli)
2-Cari dönem Gelir Tablosu
3-İşletmenin bilanço günündeki ticari emtiaları
4- İşletmenin mevcutları, alacakları, borçları (borç/alacak çekleri, senetleri, cari hesapları)
5- Amortismana tabi iktisadi kıymetleri (demirbaş defteri ve/veya demirbaş listeleri tanzim etmeyenler, edenler listeleri deftere toplu kayıt ile geçebilir.)
Yukarıdaki 4-5 maddelerin her ne kadar kanuni zorunluluğu olsa da uygulamada yapan pek yoktur. Gerekçe olarak ise: defteri kebir kayıtları tutulduğu için dönem sonunda mevcutları alacakların borçların envanterinin kebir kayıtlarında göründüğü ve bunlarında bir envanter listesi mahiyetinde olduğu görüşüdür.
İşletme Esasına göre defter tutanlar
İşletme defterinin kayıtlarının bitimini mütakip iştelme hesap özetinin devamına işletmenin elinde bulunan ticari malların envanter listesini yapabilirler.
Serbest Meslek erbabı:
Gelir vergisi kanunu 68/4 maddeye göre
Madde 68
……..
4.- Mesleki faaliyette kullanılan tesisat, demirbaş eşya ve envantere dahil taşıtlar için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ayrılan amortismanlar (amortismana tâbi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde aynı Kanunun 328 inci maddesine göre hesaplanacak zararlar dahil).
Serbest meslek erbabının işyerinde kullandığı demirbaş ve taşıtların, bakım-onarım, yakıt, amortisman vb. giderlerini serbest meslek kazancının tesbitinde indirim konusu yapabilmesi için envanter kayıtlarına alması gerektiğinden bahsedilmektedir. Serbest Meslek defterinin kayıtlarını mütakip serbest meslek hesap özetinden sonra yada defterin arka kısmında boş bir yere demirbaş ve taşıt envanterlerinin yapılması şarttır.
" Madde 185
Envanter defterine işe başlama tarihinde ve müteakiben her hesap döneminin sonunda çıkarılan envanterler ve bilançolar kaydolunur ve bu tarihe "Bilanço günü" denir. Envanter defteri ciltli ve sayfaları müteselsil sıra numaralı olur."
Kanunun bu maddesinden de anlaşılacağı üzere ilk yıl açılış bilançosu kapanış bilançosu ve (gelir tablosu yazılmaz. yasada yok.) yazılacak sonraki yıllarda ise sadece dönem sonu bilanço envanter defterine yazılacaktır.
ENVANTER
Mali Müşavir
AHMET BARLAK
Vergi usul kanunun 185-186-187-188-189-190-191-195 maddelerinde envanter ve envanter kayıtları ile ilgili geniş bilgi verilmiştir. Buna göre ;
Madde 185
Envanter defterine işe başlama tarihinde ve müteakiben her hesap döneminin sonunda çıkarılan envanterler ve bilançolar kaydolunur ve bu tarihe "Bilanço günü" denir. Envanter defteri ciltli ve sayfaları müteselsil sıra numaralı olur.
Madde 186
Envanter çıkarmak, bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tesbit etmektir.
şu kadar ki, ticari teamüle göre tartılması, sayılması ve ölçülmesi mutat olmıyan malların değerleri tahminen tesbit olunur.
Mevcutlar, alacaklar ve borçlar işletmeye dahil iktisadi kıymetleri ifade eder.
Madde 187
Ferdi teşebbüslerde, mükellefin sahip olduğu bina ve arazi hakkında aşağıda yazılı esaslar cari olur:
1.- Fabrika, ambar, atelye, dükkan, mağaza ve arazi -işletmede ister kısmen, ister tamamen kullanılsınlar- değerlerinin tamamı üzerinden envantere alınır.
2.-Ticaret hanları gibi oda oda veya kısım kısım kullanılabilen binalarla evlerin ve apartmanların yarısından fazlası işletmede kullanıldığı takdirde envantere ithal edilir.
3.- Envantere alınan gayrimenkullerin kullanış tarzlarında sonradan vaki olacak değişiklikler, hesap yılı içinde nazara alınmaz.
Madde 188
Envanter esas itibariyle defter üzerine çıkarılır.
şu kadar ki, işlerinde geniş ölçüde ve çeşitli mal kullanan büyük müesseseler envanterlerini listeler halinde tanzim edebilir.
Bu takdirde envanter listelerinin:
1.- Sayfa üzerinden numaralanarak sıralanması;
2.- Envanterin tanzim tarihine göre tarihlenmesi;
3.- Envanter çıkaran memur ile teşebbüs sahibi veya vekili tarafından imzalanması;
4.-Aynen envanter defteri gibi saklanması;
şarttır.
Yukarıdaki esaslara göre envanter listeleri tanzim edenler envanter defterine listeler muhteviyatını icmalen kaydederler
Madde 189
Üzerinden amortisman yapılan kıymetler ve bunların amortismanları aşağıda yazılı şekillerden herhangi biri ile gösterilir:
1.-. Envanter defterinin ayrı bir yerinde;
2-. Özel bir amortisman defterinde;
3.- Amortisman listelerinde.
Amortisman kayıtları, amortismana başlandığı tarihten itibaren her yılın amortismanı ayrı ayrı gösterilmek şartiyle birbirine bağlanır. İşletmeye yeniden giren iktisadi kıymetlerle bunların amortismanlarının evvelki yıllara ait kayıtlarda devam ettirilmesi caizdir.
Amortisman defteri veya listelerinin kayıtları envanter kaydı hükmündendir. Yukarıdaki esaslara göre kayıtlarda gösterilen iktisadi kıymetlere ait değerler envanter defterine toplu olarak geçirilebilir.
Madde 190
Büyük mağazalar ve eczaneler emtia mevcutlarının envanterlerini üç yılda bir çıkarabilirler. Bu takdirde envanter çıkarılmıyan yıllarda hesaben mevcut iktisadi kıymetleri envanter defterlerine kaydederler.
Büyük mağazalardan maksat, çeşitli mal üzerine geniş ölçüde ve perakende iş yapan ticarethanelerdir.
Maliye Bakanlığı büyük sınai işletmelerin, icabına göre, iki veya üç yılda bir envanter çıkarmalarına müsaade edebilir. Bu takdirde yukarıki hüküm uygulanır
Madde 191
Envantere alınan iktisadi kıymetler bu kanunun "değerleme"ye ait üçüncü kitabında yazılı esaslara göre değerlenir.
Madde 195
İşletme hesabı esasına göre defter tutanlardan emtia üzerine iş yapanlar, emtia envanteri çıkarmaya mecburdurlar.
Emtiaya, satmak maksadiyle alınan veya imal edilen mallarla iptidai ve ham maddeler ve yardımcı malzeme dahildir. Emtia envanteri, muamelelere ait kayıtlarla karıştırılmamak şartiyle yeniden işe başlama halinde işletme defterinin baş tarafına, müteakiben de her hesap dönemi kapandıktan sonra muamele kayıtlarını takip eden sayfalara yazılır. İstiyenler ayrı bir envanter defteri tutarak emtia envanterlerini bu deftere kaydedebilirler.
Yukarıdaki maddeler çerçevesinde:
Bilanço esasına göre defter tutanlar:
1-Açılış bilançosu-Kapanış bilançosu (mukayeseli)
2-Cari dönem Gelir Tablosu
3-İşletmenin bilanço günündeki ticari emtiaları
4- İşletmenin mevcutları, alacakları, borçları (borç/alacak çekleri, senetleri, cari hesapları)
5- Amortismana tabi iktisadi kıymetleri (demirbaş defteri ve/veya demirbaş listeleri tanzim etmeyenler, edenler listeleri deftere toplu kayıt ile geçebilir.)
Yukarıdaki 4-5 maddelerin her ne kadar kanuni zorunluluğu olsa da uygulamada yapan pek yoktur. Gerekçe olarak ise: defteri kebir kayıtları tutulduğu için dönem sonunda mevcutları alacakların borçların envanterinin kebir kayıtlarında göründüğü ve bunlarında bir envanter listesi mahiyetinde olduğu görüşüdür.
İşletme Esasına göre defter tutanlar
İşletme defterinin kayıtlarının bitimini mütakip iştelme hesap özetinin devamına işletmenin elinde bulunan ticari malların envanter listesini yapabilirler.
Serbest Meslek erbabı:
Gelir vergisi kanunu 68/4 maddeye göre
Madde 68
……..
4.- Mesleki faaliyette kullanılan tesisat, demirbaş eşya ve envantere dahil taşıtlar için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ayrılan amortismanlar (amortismana tâbi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde aynı Kanunun 328 inci maddesine göre hesaplanacak zararlar dahil).
Serbest meslek erbabının işyerinde kullandığı demirbaş ve taşıtların, bakım-onarım, yakıt, amortisman vb. giderlerini serbest meslek kazancının tesbitinde indirim konusu yapabilmesi için envanter kayıtlarına alması gerektiğinden bahsedilmektedir. Serbest Meslek defterinin kayıtlarını mütakip serbest meslek hesap özetinden sonra yada defterin arka kısmında boş bir yere demirbaş ve taşıt envanterlerinin yapılması şarttır.
" Madde 185
Envanter defterine işe başlama tarihinde ve müteakiben her hesap döneminin sonunda çıkarılan envanterler ve bilançolar kaydolunur ve bu tarihe "Bilanço günü" denir. Envanter defteri ciltli ve sayfaları müteselsil sıra numaralı olur."
Kanunun bu maddesinden de anlaşılacağı üzere ilk yıl açılış bilançosu kapanış bilançosu ve (gelir tablosu yazılmaz. yasada yok.) yazılacak sonraki yıllarda ise sadece dönem sonu bilanço envanter defterine yazılacaktır.