http://ahmetbarlak.com/forumm/ Tue, 12 May 2026 16:13:42 +0000 MyBB http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=1035 Mon, 15 Jan 2018 16:00:53 +0300 http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=1035 ihbar tazminatlarının hangi dönemde gider yazılacağı.
Sayı:
84098128-120.01.02.07[40-2013-3]-143
Tarih:
20/03/2015
.
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı : 84098128-120.01.02.07[40-2013-3]-143 20/03/2015
Konu : İş akdi feshedilen işçiye ödenecek olan kıdem ve ihbar
tazminatlarının hangi dönemde gider yazılacağı.
.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; 31.12.2012 tarihinde iş akdi feshedilen işçinin 2013
yılının Ocak ayında ödenecek olan kıdem ve ihbar tazminatlarının hangi dönemde gider yazılacağı,
31.12.2012 tarihli tazminat bordroları ile işçiden kesilen gelir ve damga vergilerinin hangi dönemde
beyan edilip ödeneceği ile 2009 yılında iş akdi işveren tarafından haklı nedenlerle feshedilmiş işçiye
ödenmeyen tazminat için iş mahkemesinde açılan ve 2012 yılında şirket aleyhine verilen karara
istinaden ödenecek olan tazminatın 2012 yılı mali karının tespitinde gider yazılıp yazılamayacağı
hususlarında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
.
1) GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6'ncı maddesinin birinci fıkrasıyla kurumlar
vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden
hesaplanacağı belirtilmiş, maddenin ikinci fıkrasıyla da safi kurum kazancının tespitinde Gelir
Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Bu hüküm uyarınca tespit edilecek kurum kazancından Kurumlar Vergisi Kanununun 8'inci
maddesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40'ıncı maddesinde yer alan giderler
indirilebilecektir.
Gelir Vergisi Kanununun 37'nci maddesinde ticari kazancın tarifi yapılarak her türlü ticari
ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu, 40'ıncı maddesinin birinci fıkrasının
(3) numaralı bendinde ise, işle ilgili olmak şartıyla, mukavelenameye, ilama veya kanun emrine
istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatların ticari kazancın tespitinde gider olarak indirileceği
hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 61'inci maddesinde; ücretin, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak
çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen
menfaatler olduğu, ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat,
zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş
olmasının veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi
şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmeyeceği, yine bu Kanunun 25'inci
maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendi ile 1475 sayılı İş Kanunu ve 854 sayılı Deniz İş
Kanununa göre ödenmesi gereken kıdem tazminatlarının tamamı ile 5953 sayılı Basın Mesleğinde
Çalışanlar ile Çalıştırılanlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Kanununa göre ödenen kıdem
tazminatlarının hizmet erbabının 24 aylığını aşmayan miktarlarının (hizmet ifa etmeksizin ödenen
ücretler tazminat sayılmaz) gelir vergisinden müstesna olacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanunun 94'üncü maddesinde, vergi tevkifatı yapmakla yükümlü kişiler ve kurumlar
belirlenerek vergi tevkifatına tabi olan kazanç ve iratlar bentler halinde sıralanmış, maddenin
birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61'nci maddede
yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç) 103 ve 104'üncü maddelerine
göre istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben ödemeyi yapanlar veya menfaati sağlayanlar
tarafından tevkifat yapılacağı, 96'ncı maddesinde, vergi tevkifatının 94 üncü madde kapsamına
giren nakden veya hesaben yapılan ödemelere uygulanacağı, bu maddede geçen hesaben ödeme
deyiminin, vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu
durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade ettiği, 98'inci maddesinde de, 94'üncü madde
gereğince vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanların bir ay içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk
ettirdikleri kârlar ve iratlar ile bunlardan tevkif ettikleri vergileri, ertesi ayın yirmiüçüncü günü
akşamına kadar ödeme veya tahakkukun yapıldığı yerin bağlı olduğu vergi dairesine bildirmeye
mecbur oldukları hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan, 4857 sayılı İş Kanununun 120'nci maddesinde; ''25.8.1971 tarihli ve 1475
sayılı İş Kanununun 14'üncü maddesi hariç diğer maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.'' hükmü yer
almakta olup işçinin ya da çalışanın kıdem tazminatı almaya hak kazanabilme şartlarının
düzenlendiği 1475 sayılı İş Kanununun 14'üncü maddesinde ise;
''Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:
1. İşveren tarafından bu Kanunun 24 üncü maddesinin II numaralı bendinde gösterilen
sebepler dışında,
2. İşçi tarafından bu Kanunun 25 inci maddesi uyarınca,
3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla,
4. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya
malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;
5. 506 sayılı Kanunun 60'ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt
bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı kanunun geçici 81'inci
maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün
sayısını tamamlayarak kendi istekleriyle işten ayrılmaları nedeniyle,
Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona
erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren
hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında
kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.
......
Ancak, toplu sözleşmelerle ve hizmet akitleri ile belirlenen kıdem tazminatlarının yıllık
miktarı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli
Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini
geçemez??
hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre en yüksek gösterge ve ek
göstergeden aylık ödemesi Başbakanlık Müsteşarına yapılmaktadır. Buna göre, kıdem tazminatının
tavanı Başbakanlık Müsteşarına ödenecek emekli ikramiyesi tutarı kadardır.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; kıdem ve ihbar tazminatının gider
kaydı konusunda Gelir Vergisi Kanununun 40'ıncı maddesinde özel bir hüküm olmamakla birlikte
maddenin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi çerçevesinde kurum kazancının tespitinde gider
olarak indirilebilmesi için İş Kanununa göre işçinin kıdem tazminatına hak kazanması ve hak edilen
kıdem tazminatının da işçiye ödenmiş olması gerekir. Tahakkuk etmiş olsa da ödenmemiş kıdem
tazminatının gider yazılması mümkün değildir.
.
Bu nedenle, iş akdinin fesih sözleşmesi ile sona erdirilmesi veya mahkeme kararı dolayısıyla
şirketiniz tarafından çalışanlarınıza ödenecek kıdem ve ihbar tazminatı giderlerinin, yukarıda yer
alan hükümler çerçevesinde ödemenin yapıldığı dönemde kurum kazancının tespitinde indirim
konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.
.
Ayrıca, söz konusu ödemeler dolayısıyla yapılan vergi tevkifatlarının, Gelir Vergisi
Kanununun 98'inci maddesine istinaden ödemenin yapıldığı ayı takip eden ertesi ayın yirmiüçüncü
günü akşamına kadar muhtasar beyanname ile bildirilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, söz konusu tazminatın 1475 sayılı Kanunun 14'üncü maddesine göre
hesaplanacak kıdem tazminatına tekabül eden kısmı gelir vergisinden istisna olup, kıdem
tazminatının istisnayı aşan kısmı ile ihbar tazminatının tamamı ise Gelir Vergisi Kanununun 61'inci
maddesi uyarınca ücret olarak kabul edilecek ve gelir vergisi tevkifatına tabi tutulacaktır.
.
2) DAMGA VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1'inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda
yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3'ncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin
kağıtları imza edenler olduğu; 19'uncu maddesinde, genel ve özel bütçeli dairelerle il özel idareleri
ve belediyeler, bankalar, iktisadi kamu teşekkülleri ile bunların iştirakleri ve müesseseleri ve
benzeri teşekkül, iştirak ve müesseselerin ödemelerinde kullanılan ve nispi vergiye tabi bulunan
makbuzlarla bu mahiyetteki kağıtlara ait vergilerin, bu ödemelerin yapılması, avans suretiyle
ödemelerde avansın itası sırasında ilgili daire ve müesseseler tarafından istihkaklardan kesinti
yapılması şekliyle tahsil edileceği; lüzum görülen hallerde damga vergisini istihkaktan kesinti
yapılması şeklinde ödetme konusunda Bakanlığımıza yetki tanındığı; 23'üncü maddesinde, genel
bütçeli daireler dışında kalan ve istihkaktan kesinti yapmak durumunda bulunan daire ve
müesseseler tarafından bir ay içinde kesilen damga vergisinin, ertesi ayın yirminci (371 sıra no.lu
VUK Tebliği uyarınca 23'üncü) günü akşamına kadar ödemenin yapıldığı yer vergi dairesine bir
beyanname ile bildirileceği ve 26'ncı günü akşamına kadar yatırılacağı hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 10 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile yaptıkları
ödemelerden kestikleri gelir vergisini sorumlu sıfatıyla aylık muhtasar beyanname ile vergi
dairesine bildirerek ödemek mecburiyetinde olan gerçek veya tüzel kişilerin, bu ödemeler sebebiyle
düzenlenen kâğıtlara ait damga vergilerini de bu muhtasar beyanname ile aynı vergi dairesine
ödemeleri Bakanlığımızca uygun görülmüştür.
.
Mezkur Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "IV. Makbuzlar ve diğer kağıtlar" başlıklı bölümünün
(1/b) fıkrasında, maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve
mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan
paralar (avans olarak ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek
kişiler adına açılmış veya açılacak cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye
olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kağıtların nispi damga vergisine tabi olduğu
hükme bağlanmıştır.
Buna göre, iş akdi feshedilen işçilere yapılacak ihbar ve kıdem tazminatı ödemelerine ilişkin
olarak işçilerden kesilen damga vergisinin, ödemeye ilişkin kağıdın düzenlendiği tarihi izleyen ayın
23 üncü akşamına kadar vergi dairesine verilecek muhtasar beyanname ile bildirilmesi ve 26'ncı
günü akşamına kadar ödenmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.]]> ihbar tazminatlarının hangi dönemde gider yazılacağı.
Sayı:
84098128-120.01.02.07[40-2013-3]-143
Tarih:
20/03/2015
.
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı : 84098128-120.01.02.07[40-2013-3]-143 20/03/2015
Konu : İş akdi feshedilen işçiye ödenecek olan kıdem ve ihbar
tazminatlarının hangi dönemde gider yazılacağı.
.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; 31.12.2012 tarihinde iş akdi feshedilen işçinin 2013
yılının Ocak ayında ödenecek olan kıdem ve ihbar tazminatlarının hangi dönemde gider yazılacağı,
31.12.2012 tarihli tazminat bordroları ile işçiden kesilen gelir ve damga vergilerinin hangi dönemde
beyan edilip ödeneceği ile 2009 yılında iş akdi işveren tarafından haklı nedenlerle feshedilmiş işçiye
ödenmeyen tazminat için iş mahkemesinde açılan ve 2012 yılında şirket aleyhine verilen karara
istinaden ödenecek olan tazminatın 2012 yılı mali karının tespitinde gider yazılıp yazılamayacağı
hususlarında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
.
1) GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6'ncı maddesinin birinci fıkrasıyla kurumlar
vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden
hesaplanacağı belirtilmiş, maddenin ikinci fıkrasıyla da safi kurum kazancının tespitinde Gelir
Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Bu hüküm uyarınca tespit edilecek kurum kazancından Kurumlar Vergisi Kanununun 8'inci
maddesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40'ıncı maddesinde yer alan giderler
indirilebilecektir.
Gelir Vergisi Kanununun 37'nci maddesinde ticari kazancın tarifi yapılarak her türlü ticari
ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu, 40'ıncı maddesinin birinci fıkrasının
(3) numaralı bendinde ise, işle ilgili olmak şartıyla, mukavelenameye, ilama veya kanun emrine
istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatların ticari kazancın tespitinde gider olarak indirileceği
hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 61'inci maddesinde; ücretin, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak
çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen
menfaatler olduğu, ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat,
zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş
olmasının veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi
şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmeyeceği, yine bu Kanunun 25'inci
maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendi ile 1475 sayılı İş Kanunu ve 854 sayılı Deniz İş
Kanununa göre ödenmesi gereken kıdem tazminatlarının tamamı ile 5953 sayılı Basın Mesleğinde
Çalışanlar ile Çalıştırılanlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Kanununa göre ödenen kıdem
tazminatlarının hizmet erbabının 24 aylığını aşmayan miktarlarının (hizmet ifa etmeksizin ödenen
ücretler tazminat sayılmaz) gelir vergisinden müstesna olacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanunun 94'üncü maddesinde, vergi tevkifatı yapmakla yükümlü kişiler ve kurumlar
belirlenerek vergi tevkifatına tabi olan kazanç ve iratlar bentler halinde sıralanmış, maddenin
birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61'nci maddede
yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç) 103 ve 104'üncü maddelerine
göre istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben ödemeyi yapanlar veya menfaati sağlayanlar
tarafından tevkifat yapılacağı, 96'ncı maddesinde, vergi tevkifatının 94 üncü madde kapsamına
giren nakden veya hesaben yapılan ödemelere uygulanacağı, bu maddede geçen hesaben ödeme
deyiminin, vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu
durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade ettiği, 98'inci maddesinde de, 94'üncü madde
gereğince vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanların bir ay içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk
ettirdikleri kârlar ve iratlar ile bunlardan tevkif ettikleri vergileri, ertesi ayın yirmiüçüncü günü
akşamına kadar ödeme veya tahakkukun yapıldığı yerin bağlı olduğu vergi dairesine bildirmeye
mecbur oldukları hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan, 4857 sayılı İş Kanununun 120'nci maddesinde; ''25.8.1971 tarihli ve 1475
sayılı İş Kanununun 14'üncü maddesi hariç diğer maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.'' hükmü yer
almakta olup işçinin ya da çalışanın kıdem tazminatı almaya hak kazanabilme şartlarının
düzenlendiği 1475 sayılı İş Kanununun 14'üncü maddesinde ise;
''Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:
1. İşveren tarafından bu Kanunun 24 üncü maddesinin II numaralı bendinde gösterilen
sebepler dışında,
2. İşçi tarafından bu Kanunun 25 inci maddesi uyarınca,
3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla,
4. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya
malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;
5. 506 sayılı Kanunun 60'ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt
bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı kanunun geçici 81'inci
maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün
sayısını tamamlayarak kendi istekleriyle işten ayrılmaları nedeniyle,
Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona
erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren
hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında
kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.
......
Ancak, toplu sözleşmelerle ve hizmet akitleri ile belirlenen kıdem tazminatlarının yıllık
miktarı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli
Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini
geçemez??
hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre en yüksek gösterge ve ek
göstergeden aylık ödemesi Başbakanlık Müsteşarına yapılmaktadır. Buna göre, kıdem tazminatının
tavanı Başbakanlık Müsteşarına ödenecek emekli ikramiyesi tutarı kadardır.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; kıdem ve ihbar tazminatının gider
kaydı konusunda Gelir Vergisi Kanununun 40'ıncı maddesinde özel bir hüküm olmamakla birlikte
maddenin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi çerçevesinde kurum kazancının tespitinde gider
olarak indirilebilmesi için İş Kanununa göre işçinin kıdem tazminatına hak kazanması ve hak edilen
kıdem tazminatının da işçiye ödenmiş olması gerekir. Tahakkuk etmiş olsa da ödenmemiş kıdem
tazminatının gider yazılması mümkün değildir.
.
Bu nedenle, iş akdinin fesih sözleşmesi ile sona erdirilmesi veya mahkeme kararı dolayısıyla
şirketiniz tarafından çalışanlarınıza ödenecek kıdem ve ihbar tazminatı giderlerinin, yukarıda yer
alan hükümler çerçevesinde ödemenin yapıldığı dönemde kurum kazancının tespitinde indirim
konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.
.
Ayrıca, söz konusu ödemeler dolayısıyla yapılan vergi tevkifatlarının, Gelir Vergisi
Kanununun 98'inci maddesine istinaden ödemenin yapıldığı ayı takip eden ertesi ayın yirmiüçüncü
günü akşamına kadar muhtasar beyanname ile bildirilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, söz konusu tazminatın 1475 sayılı Kanunun 14'üncü maddesine göre
hesaplanacak kıdem tazminatına tekabül eden kısmı gelir vergisinden istisna olup, kıdem
tazminatının istisnayı aşan kısmı ile ihbar tazminatının tamamı ise Gelir Vergisi Kanununun 61'inci
maddesi uyarınca ücret olarak kabul edilecek ve gelir vergisi tevkifatına tabi tutulacaktır.
.
2) DAMGA VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1'inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda
yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3'ncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin
kağıtları imza edenler olduğu; 19'uncu maddesinde, genel ve özel bütçeli dairelerle il özel idareleri
ve belediyeler, bankalar, iktisadi kamu teşekkülleri ile bunların iştirakleri ve müesseseleri ve
benzeri teşekkül, iştirak ve müesseselerin ödemelerinde kullanılan ve nispi vergiye tabi bulunan
makbuzlarla bu mahiyetteki kağıtlara ait vergilerin, bu ödemelerin yapılması, avans suretiyle
ödemelerde avansın itası sırasında ilgili daire ve müesseseler tarafından istihkaklardan kesinti
yapılması şekliyle tahsil edileceği; lüzum görülen hallerde damga vergisini istihkaktan kesinti
yapılması şeklinde ödetme konusunda Bakanlığımıza yetki tanındığı; 23'üncü maddesinde, genel
bütçeli daireler dışında kalan ve istihkaktan kesinti yapmak durumunda bulunan daire ve
müesseseler tarafından bir ay içinde kesilen damga vergisinin, ertesi ayın yirminci (371 sıra no.lu
VUK Tebliği uyarınca 23'üncü) günü akşamına kadar ödemenin yapıldığı yer vergi dairesine bir
beyanname ile bildirileceği ve 26'ncı günü akşamına kadar yatırılacağı hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 10 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile yaptıkları
ödemelerden kestikleri gelir vergisini sorumlu sıfatıyla aylık muhtasar beyanname ile vergi
dairesine bildirerek ödemek mecburiyetinde olan gerçek veya tüzel kişilerin, bu ödemeler sebebiyle
düzenlenen kâğıtlara ait damga vergilerini de bu muhtasar beyanname ile aynı vergi dairesine
ödemeleri Bakanlığımızca uygun görülmüştür.
.
Mezkur Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "IV. Makbuzlar ve diğer kağıtlar" başlıklı bölümünün
(1/b) fıkrasında, maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve
mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan
paralar (avans olarak ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek
kişiler adına açılmış veya açılacak cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye
olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kağıtların nispi damga vergisine tabi olduğu
hükme bağlanmıştır.
Buna göre, iş akdi feshedilen işçilere yapılacak ihbar ve kıdem tazminatı ödemelerine ilişkin
olarak işçilerden kesilen damga vergisinin, ödemeye ilişkin kağıdın düzenlendiği tarihi izleyen ayın
23 üncü akşamına kadar vergi dairesine verilecek muhtasar beyanname ile bildirilmesi ve 26'ncı
günü akşamına kadar ödenmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.]]> http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=1034 Mon, 15 Jan 2018 15:44:48 +0300 http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=1034

Çalışırken alınan kıdem tazminatı
Kıdem tazminatına hak kazanmanın ilk ve en önemli şartı, iş sözleşmesinin sona ermesidir. Çünkü kıdem tazminatı, işçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesinin sona ermesine bağlı haklardandır. Zaten kıdem tazminatı için zaman aşımı süresi de, iş akdinin sona ermesiyle başlamaktadır. Ancak uygulamada, çeşitli nedenlerle, çalışmakta olan işçiye de kıdem tazminatı ödendiğini görmekteyiz. Bu mümkün müdür?
Sponsorlu bağlantılar
Kıdem tazminatı nedir?
En temel anlatımıyla kıdem tazminatı, işyerindeki kıdemi en az bir yıl olan işçinin, belirli şartlar altında iş sözleşmesinin sona ermesi üzerine ona ödenen ve işçinin çalışmış olduğu her tam yıla karşılık olarak bir aylık brüt giydirilmiş ücreti tutarından hesaplanan bir tazminat türüdür. O halde kıdem tazminatının; iş akdinin sona ermesi, işçinin en az bir yıllık kıdeminin olması ve iş sözleşmesinin kanunda belirtilen hallerde sona ermesi şeklinde 3 ana unsuru olduğunu söyleyebiliriz.
İşçi neden çalışırken kıdem tazminatı alır?
Yukarıda da belirttiğim gibi kıdem tazminatını başlatan olay, iş sözleşmesinin sona ermesi yani işçinin işten ayrılmasıdır. Buna rağmen uygulamada neden işçiler, hâlen çalışmaktayken kıdem tazminatı alır? Bu bazen işverenden bazen de işçiden kaynaklanmaktadır. İşverenler yıllar geçtikçe biriken ve bir seferde ödenmesi halinde kendilerini zorlayacağını düşündükleri kıdem tazminatını ara ara ödemeyi tercih edebilmektedir. Ya da acil paraya ihtiyacı olan veya her hangi bir nedenle toplu para almak isteyen iççi de işvereninden talepte bulunarak kıdem tazminatını isteyebilmektedir.
Yargıtay bu duruma ne diyor?
Bir Yargıtay kararında şöyle denmektedir: “İş akdi feshedilmeksizin “kıdem tazminatı” adı altında yapılan ödemeler Dairemizce “avans” olarak nitelendirilmektedir ve tüm süre ile son ücret üzerinden hesaplanan kıdem tazminatından ödendiği tarihten fesih tarihine kadar yasal faizi de hesaplanarak mahsubu yoluna gidilmektedir.” (9 Hukuk, 2011/1012 E.)
Bir başka deyişle Yargıtay, işçiye çalışırken ödenen kıdem tazminatı adı altındaki ödemeleri kıdem tazminatı olarak kabul etmemekte ve bunları bir çeşit avans olarak görmektedir.
SONUÇ
Çalışırken işçiye kıdem tazminatı ödenmesi mevzuatımıza göre mümkün değildir. Yargıtay da bu tip ödemeleri kıdem tazminatı olarak kabul etmemekte ve avans olarak nitelendirmektedir. Bu avansın ise ödendiği tarihten fesih tarihine kadar olan yasal faizi de üstüne koyularak hesaplanmasını ve nihai kıdem tazminatından düşülmesini istemektedir.
Buradan çıkan iki sonuç vardır. İlk olarak işverenler açısından olaya bakacak olursak; işçisine her şeye rağmen çalışırken kıdem tazminatı ödemek isteyen işveren elbette ki ödeyebilir. Bu kanunen mümkün olmasa da, yapıldığında yok sayılmamaktadır ve en son fesih sırasından hesaplanacak olan kıdem tazminatı miktarından düşülecektir.
İşçi bakımından sonucu ise faiz ödenmesiyle ilgilidir. Örneğin çalışmaktayken 5 yıl önce kıdem tazminatını 10.000 TL olarak olan işçi 5 yıl sonda işten ayrıldığında kıdem tazminatını alırken; hak ettiği toplam tutardan sadece 10.000 TL düşülmeyecektir. İşçinin aldığı o tutar bir avans olarak kabul edildiğinden, 5 yıllık yasal faiz de üstüne koyulacak ve işçiden örneğin 16.000 TL kesilecektir. Kıdem tazminatını çalışırken almak isteyen işçiler, bu faiz yükünü hesaba katmalıdır.
Sponsorlu bağlantılar]]>

Çalışırken alınan kıdem tazminatı
Kıdem tazminatına hak kazanmanın ilk ve en önemli şartı, iş sözleşmesinin sona ermesidir. Çünkü kıdem tazminatı, işçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesinin sona ermesine bağlı haklardandır. Zaten kıdem tazminatı için zaman aşımı süresi de, iş akdinin sona ermesiyle başlamaktadır. Ancak uygulamada, çeşitli nedenlerle, çalışmakta olan işçiye de kıdem tazminatı ödendiğini görmekteyiz. Bu mümkün müdür?
Sponsorlu bağlantılar
Kıdem tazminatı nedir?
En temel anlatımıyla kıdem tazminatı, işyerindeki kıdemi en az bir yıl olan işçinin, belirli şartlar altında iş sözleşmesinin sona ermesi üzerine ona ödenen ve işçinin çalışmış olduğu her tam yıla karşılık olarak bir aylık brüt giydirilmiş ücreti tutarından hesaplanan bir tazminat türüdür. O halde kıdem tazminatının; iş akdinin sona ermesi, işçinin en az bir yıllık kıdeminin olması ve iş sözleşmesinin kanunda belirtilen hallerde sona ermesi şeklinde 3 ana unsuru olduğunu söyleyebiliriz.
İşçi neden çalışırken kıdem tazminatı alır?
Yukarıda da belirttiğim gibi kıdem tazminatını başlatan olay, iş sözleşmesinin sona ermesi yani işçinin işten ayrılmasıdır. Buna rağmen uygulamada neden işçiler, hâlen çalışmaktayken kıdem tazminatı alır? Bu bazen işverenden bazen de işçiden kaynaklanmaktadır. İşverenler yıllar geçtikçe biriken ve bir seferde ödenmesi halinde kendilerini zorlayacağını düşündükleri kıdem tazminatını ara ara ödemeyi tercih edebilmektedir. Ya da acil paraya ihtiyacı olan veya her hangi bir nedenle toplu para almak isteyen iççi de işvereninden talepte bulunarak kıdem tazminatını isteyebilmektedir.
Yargıtay bu duruma ne diyor?
Bir Yargıtay kararında şöyle denmektedir: “İş akdi feshedilmeksizin “kıdem tazminatı” adı altında yapılan ödemeler Dairemizce “avans” olarak nitelendirilmektedir ve tüm süre ile son ücret üzerinden hesaplanan kıdem tazminatından ödendiği tarihten fesih tarihine kadar yasal faizi de hesaplanarak mahsubu yoluna gidilmektedir.” (9 Hukuk, 2011/1012 E.)
Bir başka deyişle Yargıtay, işçiye çalışırken ödenen kıdem tazminatı adı altındaki ödemeleri kıdem tazminatı olarak kabul etmemekte ve bunları bir çeşit avans olarak görmektedir.
SONUÇ
Çalışırken işçiye kıdem tazminatı ödenmesi mevzuatımıza göre mümkün değildir. Yargıtay da bu tip ödemeleri kıdem tazminatı olarak kabul etmemekte ve avans olarak nitelendirmektedir. Bu avansın ise ödendiği tarihten fesih tarihine kadar olan yasal faizi de üstüne koyularak hesaplanmasını ve nihai kıdem tazminatından düşülmesini istemektedir.
Buradan çıkan iki sonuç vardır. İlk olarak işverenler açısından olaya bakacak olursak; işçisine her şeye rağmen çalışırken kıdem tazminatı ödemek isteyen işveren elbette ki ödeyebilir. Bu kanunen mümkün olmasa da, yapıldığında yok sayılmamaktadır ve en son fesih sırasından hesaplanacak olan kıdem tazminatı miktarından düşülecektir.
İşçi bakımından sonucu ise faiz ödenmesiyle ilgilidir. Örneğin çalışmaktayken 5 yıl önce kıdem tazminatını 10.000 TL olarak olan işçi 5 yıl sonda işten ayrıldığında kıdem tazminatını alırken; hak ettiği toplam tutardan sadece 10.000 TL düşülmeyecektir. İşçinin aldığı o tutar bir avans olarak kabul edildiğinden, 5 yıllık yasal faiz de üstüne koyulacak ve işçiden örneğin 16.000 TL kesilecektir. Kıdem tazminatını çalışırken almak isteyen işçiler, bu faiz yükünü hesaba katmalıdır.
Sponsorlu bağlantılar]]> http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=832 Thu, 05 Nov 2015 09:09:09 +0300 http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=832
Tarih: 04.11.2015


Bilindiği üzere 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14’üncü maddesinde kıdem tazminatı alınabilecek durumlar sayılmıştır;

"Madde 14 - ( Değişik fıkra: 29.07.1983 - 2869/3 md.) Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:

1. İşveren tarafından bu Kanunun 17’nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında,
2. İşçi tarafından bu Kanunun 16’ncı maddesi uyarınca,
3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla,
4. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;

Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır." 

Görüldüğü üzere muvazzaf askerlik hizmeti dolayısı ile sözleşmesi feshedilen kişi kıdem tazminatını hak edecektir.

Ancak Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2013/14764, K. 2015/9463 sayılı kararında muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmek üzere ayrılan işçinin 5 ay içinde askere gitmediğini ve fesih tarihi ile askere sevk tarihi arasında geçen süre makul sayılamayacak kadar uzun olduğuna hükmetmiştir.

Mahkeme kararından anlaşılacağı üzere sözleşmenin feshi ile askere gitme tarihi arasında makul denilecek bir sürenin olması gerekmektedir. Aksi halde 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14’üncü maddesinde sayılan nedenlerin içerisinde değerlendirmek mümkün değildir. Mahkemenin verdiği makul süreden kastın sözleşmenin feshinden sonraki ilk askerlik celp döneminin olabileceği kanaatindeyim.

Kaynak: www.MuhasebeTR.com 
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır .) 

 ]]>
Tarih: 04.11.2015


Bilindiği üzere 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14’üncü maddesinde kıdem tazminatı alınabilecek durumlar sayılmıştır;

"Madde 14 - ( Değişik fıkra: 29.07.1983 - 2869/3 md.) Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:

1. İşveren tarafından bu Kanunun 17’nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında,
2. İşçi tarafından bu Kanunun 16’ncı maddesi uyarınca,
3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla,
4. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;

Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır." 

Görüldüğü üzere muvazzaf askerlik hizmeti dolayısı ile sözleşmesi feshedilen kişi kıdem tazminatını hak edecektir.

Ancak Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2013/14764, K. 2015/9463 sayılı kararında muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmek üzere ayrılan işçinin 5 ay içinde askere gitmediğini ve fesih tarihi ile askere sevk tarihi arasında geçen süre makul sayılamayacak kadar uzun olduğuna hükmetmiştir.

Mahkeme kararından anlaşılacağı üzere sözleşmenin feshi ile askere gitme tarihi arasında makul denilecek bir sürenin olması gerekmektedir. Aksi halde 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14’üncü maddesinde sayılan nedenlerin içerisinde değerlendirmek mümkün değildir. Mahkemenin verdiği makul süreden kastın sözleşmenin feshinden sonraki ilk askerlik celp döneminin olabileceği kanaatindeyim.

Kaynak: www.MuhasebeTR.com 
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır .) 

 ]]> http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=74 Wed, 29 Apr 2015 12:15:26 +0300 http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=74
Yıllık izin ücreti- Evlenme yardımı- Hafta tatil ücreti- Bayram harçlığı- Hastalık yardımı- Genel tatil ücreti- Doğum yardımı- Ölüm yardımı- İzin harçlığı- Jestiyon ödemeleri- Teşvik ikramiyesi ve primleri, jübile ikramiyesi- Seyahat primleri- Devamlılık göstermeyen primler- Fazla çalışma ücreti- İş arama yardımı- Harcırah- Bir defalık verilen ikramiyeler- İş elbisesi ve koruyucu malzeme bedelleri
Kıdem tazminatı hesaplanırken ücrete hangi ödemeler dahil edilir?

Çıplak ücret- Yemek yardımı- Kasa tazminatı- Gıda yardımı- Yakacak yardımı- Eğitim yardımı- Konut yardımı- Giyecek yardımı- Erzak yardımı- Sosyal yardım niteliğindeki ayakkabı ya da bedeli- Unvan tazminatı- Aile yardımı- Çocuk yardımı- Temettü- Havlu ve sabun yardımı ( işyerinde kullanılacaksa tazminat hesabında dikkate alınmaz)- Taşıt yardımı- Yıpranma tazminatı- Kalifiye-Nitelik zammı- Sağlık yardımı- Mali sorumluluk tazminatı- Devamlı ödenen primler
Kıdem tazminatımdan kesinti yapılır mı?

Sadece damga vergisi kesilir, başka kesinti yapılmaz.
Kıdem tazminatında zamanaşımı var mıdır?

Kıdem tazminatı 818 sayılı Borçlar Kanununun 125’nci maddesi uyarınca 10 yıllık zamanaşımına tabidir.
Eşim öldü kıdem tazminatını biz isteyebilir miyiz?

İsteyebilirsiniz. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanununun 14’ncü maddesinde işçinin ölümü halinde yukarıdaki hükümlere göre doğan tazminat tutarının kanuni mirasçılarına ödeneceğini belirtmektedir.
Kıdem tazminatında her yıl için ödenecek 30 günlük ücret artmaz mı?

Artabilir. 1475 sayılı İş Kanununun 14’ncü maddesinde kıdem tazminatı ile ilgili 30 günlük süre hizmet akitleri veya toplu iş sözleşmeleri ile işçi lehine değiştirilebileceğini belirtmektedir.
Kıdem tazminatım zamanında ödenmedi faiz isteyebilir miyim?

İsteyebilirsiniz. Çünkü, kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi halinde ödenmeyen süreye göre mevduata uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmedileceği 1475 sayılı İş Kanununun 14’ncü maddesinde belirtilmektedir.
Daha önceki hizmetimden dolayı kıdem tazminatı aldım, tekrar aynı işyerinde çalışmaya devam ettim, daha önceki süre için tekrar kıdem tazminatı alabilir miyim?

Alamazsınız. 1475 sayılı İş Kanununda aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı ve ikramiye ödenmeyeceğini belirtmektedir.
10.000 TL. net ücret alıyorum, kıdem tazminatıma esas ücretim ne kadardır?

Kıdem tazminatınız hesaplanırken, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemeyeceği belirtildiğinden, dönem kıdem tazminatı tavanı miktarı dikkate alınacaktır.
Daha önce çalıştığım kamu kurumunda kıdem tazminatım ödendi, daha sonra başka bir kamu kurumunda çalışmaya başladım, kıdem tazminatıma esas süre nasıldır?

Daha önceki süre dikkate alınmayarak, ikinci kamu kurumundaki hizmetiniz üzerinden kıdem tazminatına hak kazanırsınız.
Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla işyerinden ayrılırsam kıdem tazminatı almak için başka ne yapmalıyım?

Aylık veya toptan ödemeye hak kazanmış bulunduğunu ve kendisine aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için yaşlılık sigortası bakımından bağlı bulunduğu kuruma veya sandığa müracaat etmiş olduğunu belgelemeniz şarttır.
İşyerinde 10 yıldan beri çalışıyorum, ne kadar ücretim tutarında kıdem tazminatı alabilirim?

1475 sayılı İş Kanununun 14’ncü maddesinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödeneceği belirtilmektedir. Dolayısıyla, her yıl için 30 günlük olmak üzere toplam 300 günlük ücretiniz tutarında yani 10 aylık ücretiniz tutarında kıdem tazminatına hak kazanırsınız.
Eşim 01 Mayıs 2010 ayında öldü, işyerinde 10 yıldan beri çalışmaktadır, kıdem tazminatı alabilir miyim?

Alabilirsiniz. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanununun 14’ncü maddesi işçinin ölümü sebebiyle iş sözleşmesinin sona ermesi halinde kıdem tazminatı ödeneceğini belirtmektedir.
Bir yıl ( 1 ) iki ( 2 ) ay önce evlendim, işten ayrılırsam kıdem tazminatı alabilir miyim?

Alamazsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesinde kadın işçi evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi arzusu ile sona erdirmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanacağı belirtilmektedir.
10 ay önce evlendim işten ayılmak zorundayım, ayrılırsam kıdem tazminatı alabilir miyim?

Alabilirsiniz. 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesinde kadın işçi evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi arzusu ile sona erdirmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanacağı belirtilmektedir
5510 sayılı Kanunda öngörülen yaşlılık aylığı almak için yaş dışındaki sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayılarını tamamlayarak kendi isteğimle işten ayrılıyorum kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Hak kazanırsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanununun 14’ncü maddesinde yaşlılık aylığı almak için yaş dışındaki sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayılarını tamamlayarak kendi isteğiyle işten ayrılanlara kıdem tazminatı ödeneceği belirtilmiştir.
Toptan ödeme almak amacıyla işten ayrılacağım kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Hak kazanırsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesi uyarınca toptan ödeme almak amacıyla işten ayrılma kıdem tazminatına hak kazanılan hallerdendir.
Malullük aylığı nedeniyle işten ayrılıyorum kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Hak kazanırsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesi uyarınca malullük aylığı almak amacıyla işten ayrılma kıdem tazminatına hak kazanılan hallerdendir.
Emeklilik nedeniyle işten ayrılacağım kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Hak kazanırsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesi uyarınca emeklilik nedeniyle işten ayrılma kıdem tazminatına hak kazanılan hallerdendir.
Yaşlılık aylığı nedeniyle işten ayrılıyorum kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Hak kazanırsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesi uyarınca yaşlılık aylığı nedeniyle işten ayrılma kıdem tazminatına hak kazanılan hallerdendir.
Üç yıldan beri A işyerinde çalışıyorum, askere gideceğimden dolayı işi bırakacağım, kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Hak kazanırsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesi uyarınca muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla işten ayrılma kıdem tazminatına hak kazanılan hallerdendir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 24’ncü maddesi uyarınca iş sözleşmemi feshedersem kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Kıdem tazminatına hak kazanırsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesinde işçi tarafından bu Kanunun 16’ncı ( 4857/24’ncü madde) maddesi uyarınca feshedilirse işçiye kıdem tazminatı ödeneceği belirtilmektedir.
İşveren tarafından iş sözleşmem 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II ( Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Uymayan Haller ve Benzerleri) gerekçesiyle feshedildi kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Kıdem tazminatına hak kazanamazsın. Çünkü, Mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlüğü devam eden 14’ncü maddesinde işveren tarafından Bu Kanunun 17’nci ( 4857/25’nci madde) maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında işverence feshedilirse kişiye kıdem tazminatı ödeneceği belirtilmektedir.
İşyerinde 1,5 yıldan beri çırak’ım, işveren beni istemiyor, kıdem tazminatı alabilir miyim?

Alamazsınız. İş Kanununa tabi işçi olmalısınız.
On bir ay 15 gün hizmetim var kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Kıdem tazminatına hak kazanamazsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesi uyarınca en az 1 yıl hizmetiniz olmalıdır.
Özel sektörde çalışanın, kaç yıldan sonra istifa sonucu kıdem tazminatı hakkı vardır?

Kıdem tazminatına ilişkin düzenlemeler gereği, iş sözleşmesini kendi isteğiyle fesih eden işçinin (istifa), herhangi bir tazminat hakkı oluşmamaktadır. Çalışma süresinin belirli bir süreyi aşması, bu konudaki genel uygulamayı değiştirmemektedir. Öte yandan; iş sözleşmesini fesih etmek isteyen işçi (istifa), feshi yazılı olarak ve çalışma süresine göre 2 ile 8 hafta arasında değişen sürelerle uygulanan bildirim süresine bağlı kalarak işverenine iletmekle yükümlüdür.
Bir spor kulübünde profesyonel futbolcu olarak 2 yıl çalıştım. İş Kanununa göre ne kadar kıdem tazminatı alabilirim?

Sporcular 4857 sayılı İş Kanununa tabi değiller. İş kanunu hükümlerine göre kıdem tazminatı talep edemezsiniz.
Geçerli bir neden olmaksızın çalışma koşullarında işveren tarafından iş sözleşmesine aykırı olarak değişiklik yapılması ve işçinin değişikliği kabul etmemesi nedeniyle iş sözleşmesinin fesh edilmesinde işçi ihbar ve kıdem tazminatına hak kazanabilir mi?

Geçerli bir neden olmaksızın işveren tarafından çalışma koşullarında iş sözleşmesine aykırı olarak değişiklik yapılırsa, söz konusu değişikliğin işçi tarafından kabul edilmemesi nedeniyle işçinin iş sözleşmesinin fesh edilmesi halinde işçi ihbar ve kıdem tazminatına hak kazanır.
Çalıştığım işyeri devredildi. Kıdem tazminatımı talep edebilir miyim?

Hayır. İşyerinin tamamı veya bir bölümü hukuki bir işleme dayanılarak bir başka işverene devredildiğinde, mevcut iş sözleşmeleri tüm hak ve borçları ile birlikte devralana geçer. Dolayısıyla devri gerekçe göstererek hizmet aktinizi feshedemez ve kıdem tazminatı talep edemezsiniz.
4857 sayılı Kanuna göre, işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için işyerinde kaç yıl çalışması gerekir?

Bir yıl
İşçileri iş akitlerinin fesinde ihbar süresi işçinin kıdeminden sayılırmı?

İşçinin ihbar süresine ait ücret peşin ödenmişse sayılmaz. Şayet ihbar süre olarak verilmesi halinde sayılır.
İş akdi feshi edilecek işçinin kıdem tazminatı ne olacak?

Mülga 1475 Sayılı İş Yasasının 14 maddesi 4857 Sayılı İş Yasasının 120 maddeleri gereği her tam yıl için bir aylık son almış bulunduğu brüt ücret üzerinden,artan kısımlar ise orantılı olarak hesap edileceği.
İş akdinin feshi yapıldığının kıdem tazminatının ödenmediği?

2009/10 sayılı genelge gereği incelemenin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğü tarafından yapılması, uzlaşma sağlanmadığı takdirde konunun İş Mahkemesine götürülmesi gerektiği.
Ev işlerinde çalışanların ihbar ve kıdem tazminatı hakları var mıdır?

Bu çalışmalar İş Kanununun 4. maddesine göre istisnalar arasında sayıldığından bu çalışanların ihbar ve kıdem tazminatı hakkı bulunmamaktadır.
Çalışma süresinin bir kısmını kısmi süreli, bir kısmını tam süreli çalışan bir işçinin kıdemi nasıl hesaplanır?

İşçinin kısmi süreli çalışması tam süreliye dönüştürülerek kıdemi hesaplanır. Bu süre kıdem tazminatına hak kazanma da değil, kıdeminin hesaplanmasında dikkate alınır.
İşe iade davasında işçinin altı aylık kıdemi nasıl hesaplanır?

İşçinin altı aylık kıdemi, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesap edilir.
Kıdem ve ihbar tazminatı ödenerek işten çıkarılan işçi işe iade davasını kazanırsa ne olur?

İşçi işe başlatılırsa, peşin olarak ödenen bildirim süresine ait ücret ile kıdem tazminatı, yukarıdaki fıkra hükümlerine göre yapılacak ödemeden mahsup edilir. İşe başlatılmayan işçiye bildirim süresi verilmemiş veya bildirim süresine ait ücret peşin ödenmemişse, bu sürelere ait ücret tutarı ayrıca ödenir.
İşçi işyerinde çalışırken işyerinden kaynaklanan bir hastalığa tutulursa iş akdini feshedip, kıdem tazminatı alabilir mi?

İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa işçi iş akdini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilir.
Kimlere kıdem tazminatı ödenir?

İş Kanununa göre; işveren tarafından ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri durumlar dışında (25 inci maddenin II numaralı bendinde gösterilen sebepler) iş sözleşmesi feshedilen işçi kıdem tazminatına hak kazanacaktır. Ayrıca, işçi tarafından; -Sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller, zorlayıcı sebepler (Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca) dolayısıyla,-Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla, -Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla, -Yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleriyle işten ayrılmaları halinde, -Kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde iş sözleşmesini sona erdirmesi sebebiyle, İşçinin ölümü halinde, kıdem tazminatı alabilecektir.
Kıdem tazminatının miktarı ne kadardır?

İş Kanununa göre, işçinin işe başladığı tarihten hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir, bir yıldan artan süreler içinde aynı oran üzerinden ödeme yapılır, bu 30 günlük süre hizmet akitleri veya toplu iş sözleşmeleri ile işçi lehine artırılabilecektir.
Devir ve el değiştirme halinde işlemiş kıdem tazminatlarından kim sorumludur?

İşyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur. Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

13 üncü maddesinde sözü geçen tazminat ile bu maddede yer alan kıdem tazminatına esas olacak ücretin hesabında 26 ncı maddenin birinci fıkrasında yazılı ücrete ilaveten işçiye sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan doğan menfaatler de gözönünde tutulur.
Kıdem tazminatı taksitle ödenebilir mi?

İş Kanununa göre kıdem tazminatının iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte peşin olarak ödenmesi gerekmektedir. Ancak, işçi ile işveren anlaşırsa taksitle ödemede mümkündür.
Kendi isteğiyle işyerinden ayrılan işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

Kendi isteğiyle ayrılması durumunda kıdem tazminatına hak kazanamazlar, ancak 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılanlar kıdem tazminatına hak kazanabilir.
Emekli olduktan sonra çalışan bir işçi kıdem tazminatına hak kazanabilir mi?

Emekli olmuş bir işçinin iş sözleşmesi kıdem tazminatına hak kazanacak bir şekilde sona ermesi durumunda kıdem tazminatına hak kazanır.
İşçinin ölmesi haline kıdem tazminatını mirasçılar alabilir mi?

Kıdem tazminatından, ölen işçinin mirasçıları da yararlanabilir.
Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi durumunda ne olur?

İş Kanununa göre kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi sebebiyle açılacak davalarda hakim gecikme süresi için, ödenmeyen süreye göre akdin feshi tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmedecektir.
İhbar ve kıdem tazminatlarında zamanaşımı süresi ne kadardır?

BK.md.125 uyarınca, tüm tazminat alacaklarında zaman aşımı süresi 10 yıl olarak belirlendiğinden, ihbar ve kıdem tazminatlarında zamanaşımı akdin feshi tarihinden itibaren 10 yıldır.
Gazeteciler ne kadar sürede kıdem tazminatına hak kazanırlar?

Meslekte en az beş yıl çalışmış olan gazetecilere kıdem hakkı tanınır. Kıdem hakkı gazetecinin mesleğe ilk giriş tarihinden itibaren hesaplanır.
Kıdem tazminatına gazeteci kaç yıl sonra hak kazanabilir?

Meslekte en az beş yıl çalışmış olan gazetecilere kıdem hakkı tanınır.
Kıdem süresi için farklı gazetelerde çalışmalar toplanır mı?

Kıdem hakkı gazetecinin mesleğe ilk giriş tarihinden itibaren hesaplanır.
Aynı süreler için gazeteciye birden fazla kıdem tazminatı ödenir mi?

Bir defa kıdem tazminatı alan gazetecinin kıdemi, yeni işine girişinden itibaren hesaplanır. Ancak, buna aykırı olarak işverenle gazeteci arasında yapılacak mukavele muteberdir.
Gazeteciye kıdem tazminatı taksitle ödenir mi?

İşverenin maddi imkansızlık sebebiyle gazetecinin tazminatını bir defada ödeyememesi halinde, tediye en çok dört taksitte yapılır ve bu taksitlerin tamamının süresi bir yılı geçemez. Ancak, bu bölünme o iş yerinin mali vergisini tahakkuk ettiren maliye şubesinin, müessesenin zarar etmekte olduğu kararı üzerine yapılabilir.
Gazetecilerin kıdem tazminatına hak kazanabilmeleri için meslekte en az kaç yıl çalışmaları gerekir?

Beş yıl
Basın iş kanununa göre kıdem hakkı ne zamandan itibaren hesaplanır?

Mesleğe ilk giriş tarihinden itibaren
Bir defa kıdem tazminatı alan gazetecinin kıdemi, ne zamandan itibaren hesaplanır?

Yeni işe girişinden itibaren
Kaynak: T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı]]>
Yıllık izin ücreti- Evlenme yardımı- Hafta tatil ücreti- Bayram harçlığı- Hastalık yardımı- Genel tatil ücreti- Doğum yardımı- Ölüm yardımı- İzin harçlığı- Jestiyon ödemeleri- Teşvik ikramiyesi ve primleri, jübile ikramiyesi- Seyahat primleri- Devamlılık göstermeyen primler- Fazla çalışma ücreti- İş arama yardımı- Harcırah- Bir defalık verilen ikramiyeler- İş elbisesi ve koruyucu malzeme bedelleri
Kıdem tazminatı hesaplanırken ücrete hangi ödemeler dahil edilir?

Çıplak ücret- Yemek yardımı- Kasa tazminatı- Gıda yardımı- Yakacak yardımı- Eğitim yardımı- Konut yardımı- Giyecek yardımı- Erzak yardımı- Sosyal yardım niteliğindeki ayakkabı ya da bedeli- Unvan tazminatı- Aile yardımı- Çocuk yardımı- Temettü- Havlu ve sabun yardımı ( işyerinde kullanılacaksa tazminat hesabında dikkate alınmaz)- Taşıt yardımı- Yıpranma tazminatı- Kalifiye-Nitelik zammı- Sağlık yardımı- Mali sorumluluk tazminatı- Devamlı ödenen primler
Kıdem tazminatımdan kesinti yapılır mı?

Sadece damga vergisi kesilir, başka kesinti yapılmaz.
Kıdem tazminatında zamanaşımı var mıdır?

Kıdem tazminatı 818 sayılı Borçlar Kanununun 125’nci maddesi uyarınca 10 yıllık zamanaşımına tabidir.
Eşim öldü kıdem tazminatını biz isteyebilir miyiz?

İsteyebilirsiniz. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanununun 14’ncü maddesinde işçinin ölümü halinde yukarıdaki hükümlere göre doğan tazminat tutarının kanuni mirasçılarına ödeneceğini belirtmektedir.
Kıdem tazminatında her yıl için ödenecek 30 günlük ücret artmaz mı?

Artabilir. 1475 sayılı İş Kanununun 14’ncü maddesinde kıdem tazminatı ile ilgili 30 günlük süre hizmet akitleri veya toplu iş sözleşmeleri ile işçi lehine değiştirilebileceğini belirtmektedir.
Kıdem tazminatım zamanında ödenmedi faiz isteyebilir miyim?

İsteyebilirsiniz. Çünkü, kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi halinde ödenmeyen süreye göre mevduata uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmedileceği 1475 sayılı İş Kanununun 14’ncü maddesinde belirtilmektedir.
Daha önceki hizmetimden dolayı kıdem tazminatı aldım, tekrar aynı işyerinde çalışmaya devam ettim, daha önceki süre için tekrar kıdem tazminatı alabilir miyim?

Alamazsınız. 1475 sayılı İş Kanununda aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı ve ikramiye ödenmeyeceğini belirtmektedir.
10.000 TL. net ücret alıyorum, kıdem tazminatıma esas ücretim ne kadardır?

Kıdem tazminatınız hesaplanırken, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemeyeceği belirtildiğinden, dönem kıdem tazminatı tavanı miktarı dikkate alınacaktır.
Daha önce çalıştığım kamu kurumunda kıdem tazminatım ödendi, daha sonra başka bir kamu kurumunda çalışmaya başladım, kıdem tazminatıma esas süre nasıldır?

Daha önceki süre dikkate alınmayarak, ikinci kamu kurumundaki hizmetiniz üzerinden kıdem tazminatına hak kazanırsınız.
Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla işyerinden ayrılırsam kıdem tazminatı almak için başka ne yapmalıyım?

Aylık veya toptan ödemeye hak kazanmış bulunduğunu ve kendisine aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için yaşlılık sigortası bakımından bağlı bulunduğu kuruma veya sandığa müracaat etmiş olduğunu belgelemeniz şarttır.
İşyerinde 10 yıldan beri çalışıyorum, ne kadar ücretim tutarında kıdem tazminatı alabilirim?

1475 sayılı İş Kanununun 14’ncü maddesinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödeneceği belirtilmektedir. Dolayısıyla, her yıl için 30 günlük olmak üzere toplam 300 günlük ücretiniz tutarında yani 10 aylık ücretiniz tutarında kıdem tazminatına hak kazanırsınız.
Eşim 01 Mayıs 2010 ayında öldü, işyerinde 10 yıldan beri çalışmaktadır, kıdem tazminatı alabilir miyim?

Alabilirsiniz. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanununun 14’ncü maddesi işçinin ölümü sebebiyle iş sözleşmesinin sona ermesi halinde kıdem tazminatı ödeneceğini belirtmektedir.
Bir yıl ( 1 ) iki ( 2 ) ay önce evlendim, işten ayrılırsam kıdem tazminatı alabilir miyim?

Alamazsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesinde kadın işçi evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi arzusu ile sona erdirmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanacağı belirtilmektedir.
10 ay önce evlendim işten ayılmak zorundayım, ayrılırsam kıdem tazminatı alabilir miyim?

Alabilirsiniz. 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesinde kadın işçi evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi arzusu ile sona erdirmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanacağı belirtilmektedir
5510 sayılı Kanunda öngörülen yaşlılık aylığı almak için yaş dışındaki sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayılarını tamamlayarak kendi isteğimle işten ayrılıyorum kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Hak kazanırsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanununun 14’ncü maddesinde yaşlılık aylığı almak için yaş dışındaki sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayılarını tamamlayarak kendi isteğiyle işten ayrılanlara kıdem tazminatı ödeneceği belirtilmiştir.
Toptan ödeme almak amacıyla işten ayrılacağım kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Hak kazanırsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesi uyarınca toptan ödeme almak amacıyla işten ayrılma kıdem tazminatına hak kazanılan hallerdendir.
Malullük aylığı nedeniyle işten ayrılıyorum kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Hak kazanırsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesi uyarınca malullük aylığı almak amacıyla işten ayrılma kıdem tazminatına hak kazanılan hallerdendir.
Emeklilik nedeniyle işten ayrılacağım kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Hak kazanırsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesi uyarınca emeklilik nedeniyle işten ayrılma kıdem tazminatına hak kazanılan hallerdendir.
Yaşlılık aylığı nedeniyle işten ayrılıyorum kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Hak kazanırsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesi uyarınca yaşlılık aylığı nedeniyle işten ayrılma kıdem tazminatına hak kazanılan hallerdendir.
Üç yıldan beri A işyerinde çalışıyorum, askere gideceğimden dolayı işi bırakacağım, kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Hak kazanırsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesi uyarınca muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla işten ayrılma kıdem tazminatına hak kazanılan hallerdendir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 24’ncü maddesi uyarınca iş sözleşmemi feshedersem kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Kıdem tazminatına hak kazanırsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesinde işçi tarafından bu Kanunun 16’ncı ( 4857/24’ncü madde) maddesi uyarınca feshedilirse işçiye kıdem tazminatı ödeneceği belirtilmektedir.
İşveren tarafından iş sözleşmem 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II ( Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Uymayan Haller ve Benzerleri) gerekçesiyle feshedildi kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Kıdem tazminatına hak kazanamazsın. Çünkü, Mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlüğü devam eden 14’ncü maddesinde işveren tarafından Bu Kanunun 17’nci ( 4857/25’nci madde) maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında işverence feshedilirse kişiye kıdem tazminatı ödeneceği belirtilmektedir.
İşyerinde 1,5 yıldan beri çırak’ım, işveren beni istemiyor, kıdem tazminatı alabilir miyim?

Alamazsınız. İş Kanununa tabi işçi olmalısınız.
On bir ay 15 gün hizmetim var kıdem tazminatına hak kazanır mıyım?

Kıdem tazminatına hak kazanamazsınız. Çünkü, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesi uyarınca en az 1 yıl hizmetiniz olmalıdır.
Özel sektörde çalışanın, kaç yıldan sonra istifa sonucu kıdem tazminatı hakkı vardır?

Kıdem tazminatına ilişkin düzenlemeler gereği, iş sözleşmesini kendi isteğiyle fesih eden işçinin (istifa), herhangi bir tazminat hakkı oluşmamaktadır. Çalışma süresinin belirli bir süreyi aşması, bu konudaki genel uygulamayı değiştirmemektedir. Öte yandan; iş sözleşmesini fesih etmek isteyen işçi (istifa), feshi yazılı olarak ve çalışma süresine göre 2 ile 8 hafta arasında değişen sürelerle uygulanan bildirim süresine bağlı kalarak işverenine iletmekle yükümlüdür.
Bir spor kulübünde profesyonel futbolcu olarak 2 yıl çalıştım. İş Kanununa göre ne kadar kıdem tazminatı alabilirim?

Sporcular 4857 sayılı İş Kanununa tabi değiller. İş kanunu hükümlerine göre kıdem tazminatı talep edemezsiniz.
Geçerli bir neden olmaksızın çalışma koşullarında işveren tarafından iş sözleşmesine aykırı olarak değişiklik yapılması ve işçinin değişikliği kabul etmemesi nedeniyle iş sözleşmesinin fesh edilmesinde işçi ihbar ve kıdem tazminatına hak kazanabilir mi?

Geçerli bir neden olmaksızın işveren tarafından çalışma koşullarında iş sözleşmesine aykırı olarak değişiklik yapılırsa, söz konusu değişikliğin işçi tarafından kabul edilmemesi nedeniyle işçinin iş sözleşmesinin fesh edilmesi halinde işçi ihbar ve kıdem tazminatına hak kazanır.
Çalıştığım işyeri devredildi. Kıdem tazminatımı talep edebilir miyim?

Hayır. İşyerinin tamamı veya bir bölümü hukuki bir işleme dayanılarak bir başka işverene devredildiğinde, mevcut iş sözleşmeleri tüm hak ve borçları ile birlikte devralana geçer. Dolayısıyla devri gerekçe göstererek hizmet aktinizi feshedemez ve kıdem tazminatı talep edemezsiniz.
4857 sayılı Kanuna göre, işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için işyerinde kaç yıl çalışması gerekir?

Bir yıl
İşçileri iş akitlerinin fesinde ihbar süresi işçinin kıdeminden sayılırmı?

İşçinin ihbar süresine ait ücret peşin ödenmişse sayılmaz. Şayet ihbar süre olarak verilmesi halinde sayılır.
İş akdi feshi edilecek işçinin kıdem tazminatı ne olacak?

Mülga 1475 Sayılı İş Yasasının 14 maddesi 4857 Sayılı İş Yasasının 120 maddeleri gereği her tam yıl için bir aylık son almış bulunduğu brüt ücret üzerinden,artan kısımlar ise orantılı olarak hesap edileceği.
İş akdinin feshi yapıldığının kıdem tazminatının ödenmediği?

2009/10 sayılı genelge gereği incelemenin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğü tarafından yapılması, uzlaşma sağlanmadığı takdirde konunun İş Mahkemesine götürülmesi gerektiği.
Ev işlerinde çalışanların ihbar ve kıdem tazminatı hakları var mıdır?

Bu çalışmalar İş Kanununun 4. maddesine göre istisnalar arasında sayıldığından bu çalışanların ihbar ve kıdem tazminatı hakkı bulunmamaktadır.
Çalışma süresinin bir kısmını kısmi süreli, bir kısmını tam süreli çalışan bir işçinin kıdemi nasıl hesaplanır?

İşçinin kısmi süreli çalışması tam süreliye dönüştürülerek kıdemi hesaplanır. Bu süre kıdem tazminatına hak kazanma da değil, kıdeminin hesaplanmasında dikkate alınır.
İşe iade davasında işçinin altı aylık kıdemi nasıl hesaplanır?

İşçinin altı aylık kıdemi, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesap edilir.
Kıdem ve ihbar tazminatı ödenerek işten çıkarılan işçi işe iade davasını kazanırsa ne olur?

İşçi işe başlatılırsa, peşin olarak ödenen bildirim süresine ait ücret ile kıdem tazminatı, yukarıdaki fıkra hükümlerine göre yapılacak ödemeden mahsup edilir. İşe başlatılmayan işçiye bildirim süresi verilmemiş veya bildirim süresine ait ücret peşin ödenmemişse, bu sürelere ait ücret tutarı ayrıca ödenir.
İşçi işyerinde çalışırken işyerinden kaynaklanan bir hastalığa tutulursa iş akdini feshedip, kıdem tazminatı alabilir mi?

İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa işçi iş akdini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilir.
Kimlere kıdem tazminatı ödenir?

İş Kanununa göre; işveren tarafından ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri durumlar dışında (25 inci maddenin II numaralı bendinde gösterilen sebepler) iş sözleşmesi feshedilen işçi kıdem tazminatına hak kazanacaktır. Ayrıca, işçi tarafından; -Sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller, zorlayıcı sebepler (Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca) dolayısıyla,-Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla, -Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla, -Yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleriyle işten ayrılmaları halinde, -Kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde iş sözleşmesini sona erdirmesi sebebiyle, İşçinin ölümü halinde, kıdem tazminatı alabilecektir.
Kıdem tazminatının miktarı ne kadardır?

İş Kanununa göre, işçinin işe başladığı tarihten hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir, bir yıldan artan süreler içinde aynı oran üzerinden ödeme yapılır, bu 30 günlük süre hizmet akitleri veya toplu iş sözleşmeleri ile işçi lehine artırılabilecektir.
Devir ve el değiştirme halinde işlemiş kıdem tazminatlarından kim sorumludur?

İşyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur. Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

13 üncü maddesinde sözü geçen tazminat ile bu maddede yer alan kıdem tazminatına esas olacak ücretin hesabında 26 ncı maddenin birinci fıkrasında yazılı ücrete ilaveten işçiye sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan doğan menfaatler de gözönünde tutulur.
Kıdem tazminatı taksitle ödenebilir mi?

İş Kanununa göre kıdem tazminatının iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte peşin olarak ödenmesi gerekmektedir. Ancak, işçi ile işveren anlaşırsa taksitle ödemede mümkündür.
Kendi isteğiyle işyerinden ayrılan işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

Kendi isteğiyle ayrılması durumunda kıdem tazminatına hak kazanamazlar, ancak 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılanlar kıdem tazminatına hak kazanabilir.
Emekli olduktan sonra çalışan bir işçi kıdem tazminatına hak kazanabilir mi?

Emekli olmuş bir işçinin iş sözleşmesi kıdem tazminatına hak kazanacak bir şekilde sona ermesi durumunda kıdem tazminatına hak kazanır.
İşçinin ölmesi haline kıdem tazminatını mirasçılar alabilir mi?

Kıdem tazminatından, ölen işçinin mirasçıları da yararlanabilir.
Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi durumunda ne olur?

İş Kanununa göre kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi sebebiyle açılacak davalarda hakim gecikme süresi için, ödenmeyen süreye göre akdin feshi tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmedecektir.
İhbar ve kıdem tazminatlarında zamanaşımı süresi ne kadardır?

BK.md.125 uyarınca, tüm tazminat alacaklarında zaman aşımı süresi 10 yıl olarak belirlendiğinden, ihbar ve kıdem tazminatlarında zamanaşımı akdin feshi tarihinden itibaren 10 yıldır.
Gazeteciler ne kadar sürede kıdem tazminatına hak kazanırlar?

Meslekte en az beş yıl çalışmış olan gazetecilere kıdem hakkı tanınır. Kıdem hakkı gazetecinin mesleğe ilk giriş tarihinden itibaren hesaplanır.
Kıdem tazminatına gazeteci kaç yıl sonra hak kazanabilir?

Meslekte en az beş yıl çalışmış olan gazetecilere kıdem hakkı tanınır.
Kıdem süresi için farklı gazetelerde çalışmalar toplanır mı?

Kıdem hakkı gazetecinin mesleğe ilk giriş tarihinden itibaren hesaplanır.
Aynı süreler için gazeteciye birden fazla kıdem tazminatı ödenir mi?

Bir defa kıdem tazminatı alan gazetecinin kıdemi, yeni işine girişinden itibaren hesaplanır. Ancak, buna aykırı olarak işverenle gazeteci arasında yapılacak mukavele muteberdir.
Gazeteciye kıdem tazminatı taksitle ödenir mi?

İşverenin maddi imkansızlık sebebiyle gazetecinin tazminatını bir defada ödeyememesi halinde, tediye en çok dört taksitte yapılır ve bu taksitlerin tamamının süresi bir yılı geçemez. Ancak, bu bölünme o iş yerinin mali vergisini tahakkuk ettiren maliye şubesinin, müessesenin zarar etmekte olduğu kararı üzerine yapılabilir.
Gazetecilerin kıdem tazminatına hak kazanabilmeleri için meslekte en az kaç yıl çalışmaları gerekir?

Beş yıl
Basın iş kanununa göre kıdem hakkı ne zamandan itibaren hesaplanır?

Mesleğe ilk giriş tarihinden itibaren
Bir defa kıdem tazminatı alan gazetecinin kıdemi, ne zamandan itibaren hesaplanır?

Yeni işe girişinden itibaren
Kaynak: T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı]]> http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=71 Wed, 29 Apr 2015 12:11:55 +0300 http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=71
AKTİF 25 AĞUSTOS 2014.

Tahmini okuma süresi: 2dk

15-yil-3600-gun-sarti-ile-istifa-eden-kidem-tazminatini-alabilir-miYazımızda birçok bilgi paylaşım sitesinde sıkı sık bahsedilen ve tam olarak konuya açıklık getirilemeyen İstifa edilmesi halinde hangi şartlarda Kıdem tazminatı alınacağı konusunda bilgi vereceğiz. Birçok haber ve bilgi paylaşım sitesinde yer alan 15 yıl 3600 gün prim şartını yerine getiren çalışanların kıdem tazminatını hak ettiği yönünde bilgiler yer almaktadır.

15 Yıl 3600 Gün Prim Şartı Tek Başına Yeterli Midir?

Mülga 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14. Maddesine istinaden, İstifa edilmesi halinde hangi şartlarda Kıdem tazminatı alınacağı konusunda en önemli ayrıntı İlk işe giriş tarihidir. 15 yıl 3600 gün şartını yerine getiren ve kıdem tazminatı almaya hak eden çalışanların, 08.09.1999 tarihinden önce sigortalılık süresinin başlamış olması gerekmektedir. Yani Kıdem Tazminatı ödenmesine ilişkin şartlardan birisi 15 yıl ve 3600 gün sigortalılığın yerine getirilmesidir. Buna göre, 08.09.1999 tarihinden önce işe başlayan sigortalılar, adına emeklilik için sigortalılık süresini ve prim gün sayısını doldurup emekli yaşını beklemeleri halinde kıdem tazminatı ödenmektedir. 15 yıl ve 3600 gün sayısının aynı işyerinde tamamlanması gerekmiyor. Bu süreler farklı işyerlerinde tamamlanabilir.

Burada belirtmek istediğimiz diğer bir durum ise hak edilen kıdem tazminatının son ayrılan işyerindeki çalışma sürelerine esas teşkil eden değer üzerinden hesaplanmaktadır.

Örneğin;

Aydın Bey’ in İlk işe giriş tarihi 08.09.1990 ve belirli aralıklarla sigortalı olarak farklı işyerlerinden çalışma bildirimleri ile Toplamda da 4000 gün sigorta bildirimi olduğunu varsayalım. 20 Ağustos 2014 tarihi itibarı ile yaklaşık 6 yıldır ise A şirketinden sigortalı bildirimi olduğu yönünde bir hesaplama yaparsak;

Aydın Bey

ilk işe giriş tarihi olarak 08.09.1990 ve Kanunun aradığı 15 yıl 3600 gün prim ödeme gün sayısını fazlası ile doldurmuş olacaktır.

Burada önemle hatırlatmak isteriz ki Aydın Bey 15 yılın kıdem tazminatını değil, Kanunun aradığı şartları doldurduğu A şirketindeki 6 yıllık çalışması karşılığındaki kıdem tazminatını hak etmektedir.

08.09.1999 Ve 30.04.2008 Tarihleri Arasında İlk Defa İşe Girenler?
08.09.1999 ve 30.04.2008 tarihleri arasında işe girenlerden erkeklerde 60 yaşını doldurmuş olması, kadınlarda 58 yaşını doldurmuş olması kısmi emeklilik şartından yararlanacağı için, 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 4500 gün prim ödemek şartı ile yaşı beklemek üzere istifa edilmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanılacaktır. 


01.05.2008 Tarihinden Sonra İlk Defa İşe Girenler?
01.05.2008 den sonra ilk defa işe başlayanlar ise 25 yıl sigortalılık ve 5400 prim günü koşullarını sağlamaları ve yaşı beklemek üzere işten ayrılmaları halinde kıdem tazminatına hak kazanabileceklerdir.

SONUÇ:

15 yıl sigortalılık süresi 3600 gün prim ödeme şartını yerine getirenlerin istifa etmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanması için , ilk işe giriş tarihi 08.09.1999 tarihinden önce olmalıdır.

08.09.1999 ve 30.04.2008 tarihleri arası ilk işe giriş bildirimleri olan çalışanlar ise 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 4500 gün prim ödemek şartı ile yaşı beklemek üzere istifa edilmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanabileceklerdir.

01.05.2008 den sonra ilk defa işe başlayanlar ise 25 yıl sigortalılık ve 5400 prim günü koşullarını sağlamaları ve yaşı beklemek üzere işten ayrılmaları halinde kıdem tazminatına hak kazanabileceklerdir.

Kıdem tazminatının alınabilmesi için işten ayrılma dilekçesinde, işten ayrılma nedeninin yaş dışında diğer emeklilik şartlarının yerine getirilmesi ve yaşın beklenecek olması şeklinde belirtilmesi gerekmektedir ve işten çıkış işlemi bu maddeye istinaden gerçekleşmelidir. Kıdem Tazminatına hak kazanan çalışanın bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğünden alınacak“ kıdem tazminatına hak kazanmıştır “ ibareli bir yazının işverene ibrazı gerekmektedir.

Burada özellikle belirtmek istediğimiz bir durum vardır. Yukarıda açıkladığımız şartlar ve süreler kıdem tazminatı açısından değerlendirilmektedir. Bu şekilde işten ayrılan ve kıdem tazminatını hak eden çalışanların yine bu şartlara istinaden ihbar tazminatını almaları gibi bir durum söz konusu değildir.

Feti SAVRAN
İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Uzmanı / Sosyal Güvenlik Denetmeni

 ]]>
AKTİF 25 AĞUSTOS 2014.

Tahmini okuma süresi: 2dk

15-yil-3600-gun-sarti-ile-istifa-eden-kidem-tazminatini-alabilir-miYazımızda birçok bilgi paylaşım sitesinde sıkı sık bahsedilen ve tam olarak konuya açıklık getirilemeyen İstifa edilmesi halinde hangi şartlarda Kıdem tazminatı alınacağı konusunda bilgi vereceğiz. Birçok haber ve bilgi paylaşım sitesinde yer alan 15 yıl 3600 gün prim şartını yerine getiren çalışanların kıdem tazminatını hak ettiği yönünde bilgiler yer almaktadır.

15 Yıl 3600 Gün Prim Şartı Tek Başına Yeterli Midir?

Mülga 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14. Maddesine istinaden, İstifa edilmesi halinde hangi şartlarda Kıdem tazminatı alınacağı konusunda en önemli ayrıntı İlk işe giriş tarihidir. 15 yıl 3600 gün şartını yerine getiren ve kıdem tazminatı almaya hak eden çalışanların, 08.09.1999 tarihinden önce sigortalılık süresinin başlamış olması gerekmektedir. Yani Kıdem Tazminatı ödenmesine ilişkin şartlardan birisi 15 yıl ve 3600 gün sigortalılığın yerine getirilmesidir. Buna göre, 08.09.1999 tarihinden önce işe başlayan sigortalılar, adına emeklilik için sigortalılık süresini ve prim gün sayısını doldurup emekli yaşını beklemeleri halinde kıdem tazminatı ödenmektedir. 15 yıl ve 3600 gün sayısının aynı işyerinde tamamlanması gerekmiyor. Bu süreler farklı işyerlerinde tamamlanabilir.

Burada belirtmek istediğimiz diğer bir durum ise hak edilen kıdem tazminatının son ayrılan işyerindeki çalışma sürelerine esas teşkil eden değer üzerinden hesaplanmaktadır.

Örneğin;

Aydın Bey’ in İlk işe giriş tarihi 08.09.1990 ve belirli aralıklarla sigortalı olarak farklı işyerlerinden çalışma bildirimleri ile Toplamda da 4000 gün sigorta bildirimi olduğunu varsayalım. 20 Ağustos 2014 tarihi itibarı ile yaklaşık 6 yıldır ise A şirketinden sigortalı bildirimi olduğu yönünde bir hesaplama yaparsak;

Aydın Bey

ilk işe giriş tarihi olarak 08.09.1990 ve Kanunun aradığı 15 yıl 3600 gün prim ödeme gün sayısını fazlası ile doldurmuş olacaktır.

Burada önemle hatırlatmak isteriz ki Aydın Bey 15 yılın kıdem tazminatını değil, Kanunun aradığı şartları doldurduğu A şirketindeki 6 yıllık çalışması karşılığındaki kıdem tazminatını hak etmektedir.

08.09.1999 Ve 30.04.2008 Tarihleri Arasında İlk Defa İşe Girenler?
08.09.1999 ve 30.04.2008 tarihleri arasında işe girenlerden erkeklerde 60 yaşını doldurmuş olması, kadınlarda 58 yaşını doldurmuş olması kısmi emeklilik şartından yararlanacağı için, 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 4500 gün prim ödemek şartı ile yaşı beklemek üzere istifa edilmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanılacaktır. 


01.05.2008 Tarihinden Sonra İlk Defa İşe Girenler?
01.05.2008 den sonra ilk defa işe başlayanlar ise 25 yıl sigortalılık ve 5400 prim günü koşullarını sağlamaları ve yaşı beklemek üzere işten ayrılmaları halinde kıdem tazminatına hak kazanabileceklerdir.

SONUÇ:

15 yıl sigortalılık süresi 3600 gün prim ödeme şartını yerine getirenlerin istifa etmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanması için , ilk işe giriş tarihi 08.09.1999 tarihinden önce olmalıdır.

08.09.1999 ve 30.04.2008 tarihleri arası ilk işe giriş bildirimleri olan çalışanlar ise 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 4500 gün prim ödemek şartı ile yaşı beklemek üzere istifa edilmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanabileceklerdir.

01.05.2008 den sonra ilk defa işe başlayanlar ise 25 yıl sigortalılık ve 5400 prim günü koşullarını sağlamaları ve yaşı beklemek üzere işten ayrılmaları halinde kıdem tazminatına hak kazanabileceklerdir.

Kıdem tazminatının alınabilmesi için işten ayrılma dilekçesinde, işten ayrılma nedeninin yaş dışında diğer emeklilik şartlarının yerine getirilmesi ve yaşın beklenecek olması şeklinde belirtilmesi gerekmektedir ve işten çıkış işlemi bu maddeye istinaden gerçekleşmelidir. Kıdem Tazminatına hak kazanan çalışanın bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğünden alınacak“ kıdem tazminatına hak kazanmıştır “ ibareli bir yazının işverene ibrazı gerekmektedir.

Burada özellikle belirtmek istediğimiz bir durum vardır. Yukarıda açıkladığımız şartlar ve süreler kıdem tazminatı açısından değerlendirilmektedir. Bu şekilde işten ayrılan ve kıdem tazminatını hak eden çalışanların yine bu şartlara istinaden ihbar tazminatını almaları gibi bir durum söz konusu değildir.

Feti SAVRAN
İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Uzmanı / Sosyal Güvenlik Denetmeni

 ]]> http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=68 Wed, 29 Apr 2015 12:09:48 +0300 http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=68 9.Hukuk Dairesi

Esas: 2007/33217
Karar: 2008/31621
Karar Tarihi: 21.11.2008

ÖZET: Davacı çalışma döneminin sona ermesinden sonra kıdem tazminatı için aranan on yıllık zamanaşımı süresi dolmadan aynı işyerinde yeniden çalışmaya başlamıştır. Fasılalı çalışmalar arasında on yıllık sürenin geçmemesi halinde hizmetler birleştirilmek suretiyle tüm hizmet süresi üzerinden kıdem tazminatı hesaplanmalıdır. Mahkemece ilk çalıştığı dönemin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle dikkate alınmaması hatalıdır.

(1475 S. K. m. 14) 

Davacı, ihbar ve kıdem tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı davalı işveren nezdinde 28.11.1993-27.11.1994, 19.6.1995-21.12.1995, 12.3.1996-19.5.1997 tarihleri arasında fasılalı olarak çalıştığını iddia etmiştir.

Davalı ise 28.11.1993-17.11.1994 arası çalışmalarının zamanaşımına uğradığını savunmuştur.

Mahkemece 28.11.1993-27.11.1994 döneminin zamanaşımına uğraması nedeniyle kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmadığını belirtmiştir.

1475 Sayılı Yasa’nın 14/2. maddesi, işçinin aynı işverene bağlı olarak bir ya da değişik yerlerde çalıştığı sürelerin kıdem hesabı yönünden birleştirileceğini hükme bağlamıştır. O halde kıdem tazminatına hak kazanmaya dair sürenin hesabında da işçinin daha önceki fasılalı çalışmaları dikkate alınır. Bununla birlikte, her bir fesih şeklinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde gerçekleşmesi hizmet birleştirmesi için gerekli bir koşuldur.

Somut olayda davacı 28.11.1993-27.11.1994 tarihli çalışma döneminin sona ermesinden sonra kıdem tazminatı için aranan 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan 19.6.1995-21.12.1995 döneminde aynı işyerinde yeniden çalışmaya başlamıştır. Dairemizin emsal nitelikte ki geçmiş kararlarında da belirtildiği üzere fasılalı çalışmalar arasında 10 yıllık sürenin geçmemesi halinde 1475 sayılı Kanun’un 14/2 maddesi uyarınca hizmetleri birleştirilmek suretiyle tüm hizmet süresi üzerinden kıdem tazminatı hesaplanmalıdır.]]> 9.Hukuk Dairesi

Esas: 2007/33217
Karar: 2008/31621
Karar Tarihi: 21.11.2008

ÖZET: Davacı çalışma döneminin sona ermesinden sonra kıdem tazminatı için aranan on yıllık zamanaşımı süresi dolmadan aynı işyerinde yeniden çalışmaya başlamıştır. Fasılalı çalışmalar arasında on yıllık sürenin geçmemesi halinde hizmetler birleştirilmek suretiyle tüm hizmet süresi üzerinden kıdem tazminatı hesaplanmalıdır. Mahkemece ilk çalıştığı dönemin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle dikkate alınmaması hatalıdır.

(1475 S. K. m. 14) 

Davacı, ihbar ve kıdem tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı davalı işveren nezdinde 28.11.1993-27.11.1994, 19.6.1995-21.12.1995, 12.3.1996-19.5.1997 tarihleri arasında fasılalı olarak çalıştığını iddia etmiştir.

Davalı ise 28.11.1993-17.11.1994 arası çalışmalarının zamanaşımına uğradığını savunmuştur.

Mahkemece 28.11.1993-27.11.1994 döneminin zamanaşımına uğraması nedeniyle kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmadığını belirtmiştir.

1475 Sayılı Yasa’nın 14/2. maddesi, işçinin aynı işverene bağlı olarak bir ya da değişik yerlerde çalıştığı sürelerin kıdem hesabı yönünden birleştirileceğini hükme bağlamıştır. O halde kıdem tazminatına hak kazanmaya dair sürenin hesabında da işçinin daha önceki fasılalı çalışmaları dikkate alınır. Bununla birlikte, her bir fesih şeklinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde gerçekleşmesi hizmet birleştirmesi için gerekli bir koşuldur.

Somut olayda davacı 28.11.1993-27.11.1994 tarihli çalışma döneminin sona ermesinden sonra kıdem tazminatı için aranan 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan 19.6.1995-21.12.1995 döneminde aynı işyerinde yeniden çalışmaya başlamıştır. Dairemizin emsal nitelikte ki geçmiş kararlarında da belirtildiği üzere fasılalı çalışmalar arasında 10 yıllık sürenin geçmemesi halinde 1475 sayılı Kanun’un 14/2 maddesi uyarınca hizmetleri birleştirilmek suretiyle tüm hizmet süresi üzerinden kıdem tazminatı hesaplanmalıdır.]]> http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=67 Wed, 29 Apr 2015 12:08:41 +0300 http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=67
TEKDÜZEN HESAP PLANINA

GÖRE KIDEM TAZMİNATININ

MUHASEBELEŞTİRİLMESİ 

Hüseyin MERT

SMMM

Cemal ÇAKICI

M.Ü. İ.İ.B.F. Muhasebe - Finansman

Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi 

1.GİRİŞ 

Kıdem tazminatına ilişkin hukuki düzenlemeler, 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14, 16, 17 ve 77'nci; 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 14 ve 20'nci; 5953 sayılı Basın İş Kanunu'nun 6 ve 7. maddelerinde bulunmaktadır. Bu düzenlemelere göre kıdem tazminatı; işçilere, hizmet akitlerinin belirli nedenlerle son bulması halinde işveren tarafından ödenen bir bedeldir. 

Vergi kanunlarımıza göre kıdem tazminatı ancak ödemenin gerçekleştiği dönemde giderleştirilebilmektedir. Bu düzenleme ülkemizdeki muhasebe uygulamalarını da etkilemiş ve kıdem tazminatlarının genellikle ödemenin yapıldığı dönemde muhasebeleştirilmesine neden olmuştur. Ancak ödenen kıdem tazminatı uzun bir dönemi kapsadığından bu tutarın tamamının ödemenin gerçekleştiği dönemde muhasebeleştirilmesi, mali tabloların gerçek durumu yansıtmamasına neden olmaktadır. Oysa genel kabul görmüş muhasebe ilkelerinden Dönemsellik ilkesi gereğince her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması, gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca ihtiyatlılık ilkesi ' gereğince muhtemel giderler ve zararlar için karşılık ayrılması gerekir. Bu açıklamalara göre birden fazla faaliyet dönemi ile ilişkili olan kıdem tazminatının sadece ödemenin yapıldığı dönemde değil de, her faaliyet döneminde ayrı ayrı hesaplanarak giderleştirilmesi ve karşılık ayrılması gerekmektedir. 

Bu çalışmada, yukarıda bahsedilen muhasebe ilkeleri çerçevesinde, mali tabloların gerçeği yansıtması bakımından kıdem tazminatının nasıl muhasebeleştirileceğinin TDHP kapsamında açıklanması amaçlanmıştır. 

2. TDHP' da KONUYLA DOĞRUDAN İLGİLİ HESAPLAR

2.1. 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı: 

Belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılacak kıdem tazminatı karşılıkları bu hesap kaleminde gösterilir. 

Hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarları, ilgili gider hesaplarına borç, bu hesaba alacak kaydedilir. İzleyen dönemde ödenmesi beklenen kıdem tazminatı karşılık tutarları bu hesabın borcuna, "37- Borç ve Gider Karşılıkları" grubundaki "372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na alacak kaydedilir. 



2.2. 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı:

Bu hesapta, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve bir yıl içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıkları izlenir.

"472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı"ndan yukarıdaki tanım çerçevesinde yapılan aktarmalar bu hesaba alacak, ödenmesi halinde ise borç kaydedilir. 

2.3. 679 Diğer Olağan Dışı Gelir ve Karlar:

İşletmenin olağan faaliyetlerinden bağımsız olan ve bu nedenle arızi nitelik taşıyan (önceki dönem Gelir ve Karları hariç) duran varlıkların satışlarından elde edilen karlar ile olağandışı olay ve gelişmeler nedeniyle ortaya çıkan gelir ve karların yer aldığı hesap kalemidir. 

İşletme personelinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek bir şekilde işten ayrılması halinde önceki yıllarda sözkonusu personel için hesaplanmış ve pasifte 472-372 nolu kıdem tazminatı karşılığı hesaplanma kaydedilmiş olan tutarlar, bu hesaplara borç; "679- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hesabı"na alacak kaydedilir. 

2.4. İlgili Gider Hesapları:

Her dönem sonunda hesaplanan kıdem tazminatı tutarları "472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı"na alacak kaydedilirken , ilgili diğer hesaplarına da borç kaydedilir. Ancak bu gider hesapları 7/A veya 7/B seçeneğini kullanan işletmeler için birbirinden farklı olacaktır.

3. HESAPLARIN İŞLEYİŞİ

7/A seçeneğini kullanan işletmelerde dönem sonlarında hesaplanan Kıdem Tazminatı Karşılığının toplam tutarı "472- Kıdem Tazminatı Karşılığı" hesabına alacak kaydedilirken, bu tutarın direkt işçilikle ilgili olan kısmı "720- Direkt İşçilik Giderleri Hesabı"na, en direkt işçilikle ilgi olan kısmı "730- Genel Üretim Giderleri" Hesabına, Hizmet üretimi ile ilgili olan kısmı "740- Hizmet Üretim Maliyeti" Hesabına, Araştırma ve Geliştirme personeli ile ilgili olan kısmı "750- Araştırma ve Geliştirme Giderleri" Hesabına, Pazarlama Satış ve Dağıtım personeli ile ilgili kısmı "760- Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri" Hesabına ve idari personelle ilgili olan kısmı ise "770- Genel Yönetim Giderleri" Hesabına borç kaydedilir. 

7/B Seçeneğini kullanan işletmelerde ise dönem sonlarında hesaplanan kıdem tazminatı karşılığının toplam tutan "472- Kıdem Tazminatı Karşılığı" Hesabına alacak kaydedilirken bu tutarın işçilerle ilgili olan kısmı "791- İşçi Ücret ve Giderleri" Hesabına ve aylık yönetici, memur, büro personeli vb. ile ilgili olan kısmı "792- Memur Ücret ve Giderleri" Hesabına borç kaydedilir. "472- Kıdem Tazminatı Karşılığı" hesabının alacağında biriken tutarından gelecek dönemde ödenmesi beklenilen tutar hesaplanılarak bu hesabın borcuna, "372- Kıdem Tazminatı Karşılığı" Hesabının alacağına kaydedilir. 

Kıdem tazminatı almaya hak kazanan personelin, iş akdinin fesih tarihi itibariyle ödenecek kıdem tazminatı hesaplanır. Hesaplanan bu tutar "335- Personele Borçlar" Hesabına alacak, söz konusu personelle ilgili karşılık hesabında yer alan tutar "372- Kıdem Tazminatı Karşılığı" Hesabına borç ve ödenecek kıdem tazminatı ile karşılık hesabı arasındaki fark ilgili gider hesaplarına (720-730-740-750-760-770-791-792) Borç kaydedilir. Hesaplanan kıdem tazminatı tutarı 335- Personele Borçlar Hesabına borç. Personele ödenen kıdem tazminatı kasa hesabına alacak ve mevzuat gereğince yapılan kesintiler "360- Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabına alacak kaydedilir. 

Kıdem tazminatı ödemesini gerektirmeyen bir şekilde iş akdi fesih edilen personelle ilgili olarak ayrılmış bulunan kıdem tazminatı tutarları 472 ve/veya 372 kıdem tazminatı karşılığı hesaplarının borcuna "679- Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabının alacağına kaydedilir.

Yukarıda yapmış olduğumuz açıklamaları aşağıdaki gibi şekille ifade edebiliriz. 




1- Kıdem Tazminatı karşılığının ayrılması

2- Gelecek dönemde ödenecek kıdem tazminatı karşılığının belirlenmesi

3- Kıdem tazminatının hesaplanması

4- Kıdem tazminatının ödenmesi

5- Kıdem tazminatının ödenmemesi [karşılığın iptal edilmesi)

ŞEKİL: Kıdem tazminatı ile ilgili hesapların işleyişi 

4. KIDEM TAZMİNATI YÖNÜNDEN TİCARİ KAR-MALİ KAR İLİŞKİSİ 

Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile vergi kanunlarının, kıdem tazminatının giderleştirilmesine bakış açılarının farklı olması nedeniyle her hesap dönemi sonunda tebliğe göre ortaya çıkan ticari kardan mali kara ulaşılması bakımından kıdem tazminatıyla ilgili yapılması gereken düzeltmeler aşağıda açıklanmıştır:

1. Her hesap dönemi sonunda ayrılmış olan kıdem tazminatı , karşılık tutarları giderleştirilerek ticari kara ulaşıldığından, mali kara geçişte bu karşılık tutarları ticari kara ilave olunur.

2. Ödenen kıdem tazminatı tutarının geçmiş yıllarla ilgili olan kısmı "372- Kıdem Tazminatı Karşılığı" hesabına borç kaydedildiğinden, ticari karı etkilememektedir. Ancak bu tutar, vergi mevzuatı gereğince gider kabul edildiğinden mali kara ulaşılması bakımından ticari kardan indirilir.



Ödenen Kıdem Tazminatı tutarının cari yıla ait olan kısmı ilgili gider hesaplarına borç kaydedildiğinden ticari karı etkilemektedir. Aynı tutar, vergi mevzuatı gereğince de gider kabul edildiğinden mali kara ulaşılması bakımından herhangi bir düzeltme işlemi gerektirmemektedir. 

c) İptal edilen (ödenmeyen) ve "679- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabının alacağına kaydedilen Kıdem Tazminatı Karşılık tutarları ticari karı olumlu yönde etkilemektedir. Ancak, vergi mevzuatı gereğince sözkonusu tutarlar geçmiş yıllarda gider olarak kabul edilmeyip, vergilendirilmiş olduğundan mükerrer vergilemeyi önlemek bakımından, mali kara geçiş süresinde ticari kardan indirilmesi gerekir. 

5. UYGULAMA 

5.1. Veriler 

Bir üretim işletmesi olan K. AŞ.'nin 1994 yılı bilançosuna göre ayrılmış olan Kıdem Tazminatı Karşılığı Tutarı 10 Milyar TL olup, bu tutarın personelin çalıştığı bölümlere göre dağılımı aşağıdaki gibidir:

BÖLÜM TUTAR

Direkt işçilikle ilgili pay : 6.000.000.000.-TL

Endirek işçilikle ilgili pay . : 2.000.000.000.-TL

Araştırma ve Geliştirme böl. : 300.000.000.-TL

Pazarlama, Satış ve Dağıtım : 1.000.000.000.-TL Genel Yönetim : 700.000.000.-TL

Toplam : 10.000.000.000.-TL 

1995 yılı sonunda işletmenin çalışan personel sayısında herhangi bir değişiklik olmamıştır. 1995 yılı sonu ayrılan Kıdem Tazminatı Karşılıkları tutan 18 Milyar TL 'ya yükselmiş olup, bölümlere göre dağılımı aşağıdaki gibi olmuştur: 




BÖLÜM TUTAR

Direkt işçilikle ilgili pay : 10.800.000.000.-TL

Endirek işçilikle ilgili pay : 3.600.000.000.-TL

Araştırma ve Geliştirme böl. : 540.000.000.-TL

Pazarlama, Satış ve Dağıtım : 1.800.000.000.-TL

Genel Yönetim : 1.260.000.000.-TL

Toplam : 18.000.000.000.-TL 

1996 yılının Haziran ayı sonunda makine başında çalışan muhtelif sayıda işçi işten ayrılacaktır. Bu işçilerle ilgili 31.12.1995 tarihi itibarı ile ayrılmış olan karşılık tutarı 1.250.000.000.-TL olup, kendilerine ödenen tutar 1.475.000.000.-TL'dır. 1996 yılının Ağustos ayının sonunda Araştırma ve Geliştirme bölümünde çalışan muhtelif sayıda personel Kıdem Tazminatı almayı gerektirmeyecek bir biçimde iş akitleri fesih edilmiştir. Bu kişilerle ilgili ayrılmış olan Kıdem Tazminatı karşılık tutarı 120.000.000.-TL 'dır.

5.2. 7/A Seçeneğine Göre Muhasebeleştirilmesi

____________________________________ 31. 12. 1995 __________________________________________

720 DİREKT İŞÇİLİK GİD. 4.800.000.000.-

730 GENEL ÜRETİM GİD. 1.600.000.000.-

750 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİD. 240.000.000.-

760 PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİD. 800.000.000.-

770 GENEL YÖNETİM GİD. 560.000.000.-

472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 8.000.000.000.-

1995 Kıdem Tazminatı Karşılıklarının ayrılması

____________________________________31. 12. 1995 ___________________________________________

472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 1.250.000.000.-

372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 1.250.000.000.-

Gelecek yıl ödenmesi beklenen Kıdem Tazminatı Karşılıklarının ilgili hesaba devredilmesi kaydı

____________________________________30.06. 1996 ___________________________________________

720 DİREKT İŞÇİLİK GİD. 225.000.000.-

372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 1.250.000.000.-

335 PERSONELE BORÇLAR 1.475.000.000.- 

Ödenecek Kıdem Tazminatının Hesaplanması Kaydı

____________________________________ 30.06. 1996 ___________________________________________

335 PERSONELE BORÇLAR 1.475.000.000.-

100 KASA HESABI 1.467.920.000.-

360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HES. 7.080.000.-

Kıdem Tazminatı Ödenmesi ve Gerekli

Kesintilerin Yapılması Kaydı

____________________________________30.08. 1996 __________________________________________

472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI 120.000.000.-

679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 120.000.000.-

İptal Edilen Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Kaydı . 

5.3. 7/B Seçeneğine Göre Muhasebeleştirilmesi

___________________________________31. 12. 1995 ____________________________________________

791 İŞÇİ ÜCRET VE GİDERLERİ 6.400.000.000.-

792 MEMUR ÜCRET VE GİDERLERİ 1.600.000.000.-

472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 8.000.000.000.-

1995 Kıdem Tazminatı Karşılıklarının ayrılması kaydı

___________________________________31. 12.1995 ____________________________________________

472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 1.250.000.000.-

372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 1.250.000.000.-

Gelecek yıl ödenmesi beklenen Kıdem Tazminatı

Karşılıklarının ilgili hesaba devredilmesi kaydı

___________________________________30.06. 1996 ____________________________________________

791 İŞÇİ ÜCRET VE GİDERLERİ 225.000.000.-

372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 1.250.000.000.-

335 PERSONELE BORÇLAR 1.475.000.000.-

Ödenecek Kıdem Tazminatının Hesaplanması Kaydı

__________________________________30.06. 1996 _____________________________________________

335 PERSONELE BORÇLAR 1.475.000.000.-

100 KASA 1.467.920.000.-

360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 7.080.000.-

Kıdem Tazminatı Ödenmesi ve Gerekli Kesintilerin Yapılması Kaydı

__________________________________30.08. 1996 _____________________________________________

472 HIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI ' 120.000.000.-

679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 120.000.000.-

İptal Edilen Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Kaydı 

5.4. Ticari Kardan Mali Kara Ulaşılması . 

1995 yılı sonu itibarıyla ayrılan kıdem tazminatı karşılığı tutan 8.000.000.000.-TL ticari kara ilave edilerek mali kara ulaşılmış olacaktır. 

1995 yılı mali karı hesaplanırken; ödenen 1.475.000.000.- TL 'lik Kıdem Tazminatı Karşılık tutarının "372- Kıdem Tazminatı Karşılıkları" hesabının borcuna kaydedilen 1.250.000.000.-TL 'lik, kısmı ticari kardan indirilecektir. 225.000.000.-TL 'lik kısmı ise Gider Hesabına kaydedilmiş olduğundan bununla ilgili olarak herhangi bir işlem yapmaya gerek yoktur. 

30.08.1996 tarihi itibariyle iptal edilmiş olan 120.Ö00.000.- TL 'lik Kıdem Tazminatı Karşılık tutarı mükerrer vergilendirmeye neden olmamak için mali kara geçişte ticari kardan indirilecektir.

6. SONUÇ VE ÖNERİLER 

Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği hükümleri çerçevesinde mali tablolarla sunulan bilgilerin işletmenin gerçek durumunu yansıtmasını sağlamak bakımından kıdem tazminatının nasıl muhasebeleştirileceği bu makalede açıklanmaya çalışılmıştır. Bu açıklamalar ışığında uygulamada ortaya çıkan görüş ayrılıklarının ve sorunların giderilmesine katkı yapacağı amacıyla aşağıdaki öneriler geliştirilmiştir: 

1- İptal edilen kıdem tazminatı karşılıkları için uygulamayla ilgili yayınlanan makalelerde genellikle "644- Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabının kullanıldığı gözlemlenmiştir. Oysa tebliğde bu hesapla ilgili açıklamalar okunduğunda hesabın kullanımının sadece aktifle ilgili karşılık iptali için sınırlandırıldığı görülmektedir. Bu nedenle Tek Düzen Hesap Planında tüm hesaplar incelendiğinde konuyu tam anlamıyla ifade edecek bir hesap bulunmadığından açıklaması itibariyle "679- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar” Hesabı kullanılmalıdır. 

2- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği Sıra No: 4 gereğince Kıdem Tazminatıyla ilgili 1 sıra no lu tebliğle getirilmiş olan karşılık ayırma zorunluluğu 1994 mali yılına özgü olmak üzere kaldırılmıştır. Bu karar Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'nin ana amacı olan mali tabloların işletmenin gerçek durumunu yansıtması ilkesiyle çelişmektedir. Bu nedenle tebliğle getirilen zorunluluklar kaldırılmamalıdır ve tebliğin bütünlüğü bozulmamalıdır. 

3- Kıdem tazminatının muhasebeleştirilmesine ilişkin uluslararası uygulamalarda dikkate alınarak ulusal düzeyde Muhasebe standartları zaman geçirilmeden oluşturulmalı ve yayınlanmalıdır. 

YARARLANILAN KAYNAKLAR

ALTUĞ Osman, Maliyet Muhasebesi, 10. Baskı, İstanbul, 1991.
HACIRÜSTEMOĞLU Rüstem, Maliyet Muhasebesi, İstanbul, 1995.
AKDOĞAN Nalan, Maliyet Muhasebesi Uygulamaları, İSMMMO Yayınları 11, Ankara 1994
BURSAL N. -ERCAN Y.: Maliyet Muhasebesi, 5. Baskı, Der Yayınları, İstanbul, 1994.
Hacırüstemoğlu, Rüstem, Pekdemir Recep -Türker Masum - Arslan Erdoğan - Tek Düzen Hesap Planı Açıklamaları ve Mali Tablolar TÜRMOB Yayınları No: 7, Ankara, 1993.
AKDOĞAN Nalan, SEVİLENGÜL Orhan, Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulaması, İSMMMO Yayınları No: 7, 5. Baskı, İstanbul, 1995.
Muhasebe Sistemi Uygulamaları Genel Tebliğ Sıra No: 1, 2, 3, 4, 5.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu.
1475 Sayılı İş Kanunu
854 Sayılı Deniz İş Kanunu.
5953 Sayılı Basın İş Kanunu ]]>
TEKDÜZEN HESAP PLANINA

GÖRE KIDEM TAZMİNATININ

MUHASEBELEŞTİRİLMESİ 

Hüseyin MERT

SMMM

Cemal ÇAKICI

M.Ü. İ.İ.B.F. Muhasebe - Finansman

Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi 

1.GİRİŞ 

Kıdem tazminatına ilişkin hukuki düzenlemeler, 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14, 16, 17 ve 77'nci; 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 14 ve 20'nci; 5953 sayılı Basın İş Kanunu'nun 6 ve 7. maddelerinde bulunmaktadır. Bu düzenlemelere göre kıdem tazminatı; işçilere, hizmet akitlerinin belirli nedenlerle son bulması halinde işveren tarafından ödenen bir bedeldir. 

Vergi kanunlarımıza göre kıdem tazminatı ancak ödemenin gerçekleştiği dönemde giderleştirilebilmektedir. Bu düzenleme ülkemizdeki muhasebe uygulamalarını da etkilemiş ve kıdem tazminatlarının genellikle ödemenin yapıldığı dönemde muhasebeleştirilmesine neden olmuştur. Ancak ödenen kıdem tazminatı uzun bir dönemi kapsadığından bu tutarın tamamının ödemenin gerçekleştiği dönemde muhasebeleştirilmesi, mali tabloların gerçek durumu yansıtmamasına neden olmaktadır. Oysa genel kabul görmüş muhasebe ilkelerinden Dönemsellik ilkesi gereğince her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması, gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca ihtiyatlılık ilkesi ' gereğince muhtemel giderler ve zararlar için karşılık ayrılması gerekir. Bu açıklamalara göre birden fazla faaliyet dönemi ile ilişkili olan kıdem tazminatının sadece ödemenin yapıldığı dönemde değil de, her faaliyet döneminde ayrı ayrı hesaplanarak giderleştirilmesi ve karşılık ayrılması gerekmektedir. 

Bu çalışmada, yukarıda bahsedilen muhasebe ilkeleri çerçevesinde, mali tabloların gerçeği yansıtması bakımından kıdem tazminatının nasıl muhasebeleştirileceğinin TDHP kapsamında açıklanması amaçlanmıştır. 

2. TDHP' da KONUYLA DOĞRUDAN İLGİLİ HESAPLAR

2.1. 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı: 

Belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılacak kıdem tazminatı karşılıkları bu hesap kaleminde gösterilir. 

Hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarları, ilgili gider hesaplarına borç, bu hesaba alacak kaydedilir. İzleyen dönemde ödenmesi beklenen kıdem tazminatı karşılık tutarları bu hesabın borcuna, "37- Borç ve Gider Karşılıkları" grubundaki "372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na alacak kaydedilir. 



2.2. 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı:

Bu hesapta, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve bir yıl içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıkları izlenir.

"472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı"ndan yukarıdaki tanım çerçevesinde yapılan aktarmalar bu hesaba alacak, ödenmesi halinde ise borç kaydedilir. 

2.3. 679 Diğer Olağan Dışı Gelir ve Karlar:

İşletmenin olağan faaliyetlerinden bağımsız olan ve bu nedenle arızi nitelik taşıyan (önceki dönem Gelir ve Karları hariç) duran varlıkların satışlarından elde edilen karlar ile olağandışı olay ve gelişmeler nedeniyle ortaya çıkan gelir ve karların yer aldığı hesap kalemidir. 

İşletme personelinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek bir şekilde işten ayrılması halinde önceki yıllarda sözkonusu personel için hesaplanmış ve pasifte 472-372 nolu kıdem tazminatı karşılığı hesaplanma kaydedilmiş olan tutarlar, bu hesaplara borç; "679- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hesabı"na alacak kaydedilir. 

2.4. İlgili Gider Hesapları:

Her dönem sonunda hesaplanan kıdem tazminatı tutarları "472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı"na alacak kaydedilirken , ilgili diğer hesaplarına da borç kaydedilir. Ancak bu gider hesapları 7/A veya 7/B seçeneğini kullanan işletmeler için birbirinden farklı olacaktır.

3. HESAPLARIN İŞLEYİŞİ

7/A seçeneğini kullanan işletmelerde dönem sonlarında hesaplanan Kıdem Tazminatı Karşılığının toplam tutarı "472- Kıdem Tazminatı Karşılığı" hesabına alacak kaydedilirken, bu tutarın direkt işçilikle ilgili olan kısmı "720- Direkt İşçilik Giderleri Hesabı"na, en direkt işçilikle ilgi olan kısmı "730- Genel Üretim Giderleri" Hesabına, Hizmet üretimi ile ilgili olan kısmı "740- Hizmet Üretim Maliyeti" Hesabına, Araştırma ve Geliştirme personeli ile ilgili olan kısmı "750- Araştırma ve Geliştirme Giderleri" Hesabına, Pazarlama Satış ve Dağıtım personeli ile ilgili kısmı "760- Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri" Hesabına ve idari personelle ilgili olan kısmı ise "770- Genel Yönetim Giderleri" Hesabına borç kaydedilir. 

7/B Seçeneğini kullanan işletmelerde ise dönem sonlarında hesaplanan kıdem tazminatı karşılığının toplam tutan "472- Kıdem Tazminatı Karşılığı" Hesabına alacak kaydedilirken bu tutarın işçilerle ilgili olan kısmı "791- İşçi Ücret ve Giderleri" Hesabına ve aylık yönetici, memur, büro personeli vb. ile ilgili olan kısmı "792- Memur Ücret ve Giderleri" Hesabına borç kaydedilir. "472- Kıdem Tazminatı Karşılığı" hesabının alacağında biriken tutarından gelecek dönemde ödenmesi beklenilen tutar hesaplanılarak bu hesabın borcuna, "372- Kıdem Tazminatı Karşılığı" Hesabının alacağına kaydedilir. 

Kıdem tazminatı almaya hak kazanan personelin, iş akdinin fesih tarihi itibariyle ödenecek kıdem tazminatı hesaplanır. Hesaplanan bu tutar "335- Personele Borçlar" Hesabına alacak, söz konusu personelle ilgili karşılık hesabında yer alan tutar "372- Kıdem Tazminatı Karşılığı" Hesabına borç ve ödenecek kıdem tazminatı ile karşılık hesabı arasındaki fark ilgili gider hesaplarına (720-730-740-750-760-770-791-792) Borç kaydedilir. Hesaplanan kıdem tazminatı tutarı 335- Personele Borçlar Hesabına borç. Personele ödenen kıdem tazminatı kasa hesabına alacak ve mevzuat gereğince yapılan kesintiler "360- Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabına alacak kaydedilir. 

Kıdem tazminatı ödemesini gerektirmeyen bir şekilde iş akdi fesih edilen personelle ilgili olarak ayrılmış bulunan kıdem tazminatı tutarları 472 ve/veya 372 kıdem tazminatı karşılığı hesaplarının borcuna "679- Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabının alacağına kaydedilir.

Yukarıda yapmış olduğumuz açıklamaları aşağıdaki gibi şekille ifade edebiliriz. 




1- Kıdem Tazminatı karşılığının ayrılması

2- Gelecek dönemde ödenecek kıdem tazminatı karşılığının belirlenmesi

3- Kıdem tazminatının hesaplanması

4- Kıdem tazminatının ödenmesi

5- Kıdem tazminatının ödenmemesi [karşılığın iptal edilmesi)

ŞEKİL: Kıdem tazminatı ile ilgili hesapların işleyişi 

4. KIDEM TAZMİNATI YÖNÜNDEN TİCARİ KAR-MALİ KAR İLİŞKİSİ 

Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile vergi kanunlarının, kıdem tazminatının giderleştirilmesine bakış açılarının farklı olması nedeniyle her hesap dönemi sonunda tebliğe göre ortaya çıkan ticari kardan mali kara ulaşılması bakımından kıdem tazminatıyla ilgili yapılması gereken düzeltmeler aşağıda açıklanmıştır:

1. Her hesap dönemi sonunda ayrılmış olan kıdem tazminatı , karşılık tutarları giderleştirilerek ticari kara ulaşıldığından, mali kara geçişte bu karşılık tutarları ticari kara ilave olunur.

2. Ödenen kıdem tazminatı tutarının geçmiş yıllarla ilgili olan kısmı "372- Kıdem Tazminatı Karşılığı" hesabına borç kaydedildiğinden, ticari karı etkilememektedir. Ancak bu tutar, vergi mevzuatı gereğince gider kabul edildiğinden mali kara ulaşılması bakımından ticari kardan indirilir.



Ödenen Kıdem Tazminatı tutarının cari yıla ait olan kısmı ilgili gider hesaplarına borç kaydedildiğinden ticari karı etkilemektedir. Aynı tutar, vergi mevzuatı gereğince de gider kabul edildiğinden mali kara ulaşılması bakımından herhangi bir düzeltme işlemi gerektirmemektedir. 

c) İptal edilen (ödenmeyen) ve "679- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabının alacağına kaydedilen Kıdem Tazminatı Karşılık tutarları ticari karı olumlu yönde etkilemektedir. Ancak, vergi mevzuatı gereğince sözkonusu tutarlar geçmiş yıllarda gider olarak kabul edilmeyip, vergilendirilmiş olduğundan mükerrer vergilemeyi önlemek bakımından, mali kara geçiş süresinde ticari kardan indirilmesi gerekir. 

5. UYGULAMA 

5.1. Veriler 

Bir üretim işletmesi olan K. AŞ.'nin 1994 yılı bilançosuna göre ayrılmış olan Kıdem Tazminatı Karşılığı Tutarı 10 Milyar TL olup, bu tutarın personelin çalıştığı bölümlere göre dağılımı aşağıdaki gibidir:

BÖLÜM TUTAR

Direkt işçilikle ilgili pay : 6.000.000.000.-TL

Endirek işçilikle ilgili pay . : 2.000.000.000.-TL

Araştırma ve Geliştirme böl. : 300.000.000.-TL

Pazarlama, Satış ve Dağıtım : 1.000.000.000.-TL Genel Yönetim : 700.000.000.-TL

Toplam : 10.000.000.000.-TL 

1995 yılı sonunda işletmenin çalışan personel sayısında herhangi bir değişiklik olmamıştır. 1995 yılı sonu ayrılan Kıdem Tazminatı Karşılıkları tutan 18 Milyar TL 'ya yükselmiş olup, bölümlere göre dağılımı aşağıdaki gibi olmuştur: 




BÖLÜM TUTAR

Direkt işçilikle ilgili pay : 10.800.000.000.-TL

Endirek işçilikle ilgili pay : 3.600.000.000.-TL

Araştırma ve Geliştirme böl. : 540.000.000.-TL

Pazarlama, Satış ve Dağıtım : 1.800.000.000.-TL

Genel Yönetim : 1.260.000.000.-TL

Toplam : 18.000.000.000.-TL 

1996 yılının Haziran ayı sonunda makine başında çalışan muhtelif sayıda işçi işten ayrılacaktır. Bu işçilerle ilgili 31.12.1995 tarihi itibarı ile ayrılmış olan karşılık tutarı 1.250.000.000.-TL olup, kendilerine ödenen tutar 1.475.000.000.-TL'dır. 1996 yılının Ağustos ayının sonunda Araştırma ve Geliştirme bölümünde çalışan muhtelif sayıda personel Kıdem Tazminatı almayı gerektirmeyecek bir biçimde iş akitleri fesih edilmiştir. Bu kişilerle ilgili ayrılmış olan Kıdem Tazminatı karşılık tutarı 120.000.000.-TL 'dır.

5.2. 7/A Seçeneğine Göre Muhasebeleştirilmesi

____________________________________ 31. 12. 1995 __________________________________________

720 DİREKT İŞÇİLİK GİD. 4.800.000.000.-

730 GENEL ÜRETİM GİD. 1.600.000.000.-

750 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİD. 240.000.000.-

760 PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİD. 800.000.000.-

770 GENEL YÖNETİM GİD. 560.000.000.-

472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 8.000.000.000.-

1995 Kıdem Tazminatı Karşılıklarının ayrılması

____________________________________31. 12. 1995 ___________________________________________

472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 1.250.000.000.-

372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 1.250.000.000.-

Gelecek yıl ödenmesi beklenen Kıdem Tazminatı Karşılıklarının ilgili hesaba devredilmesi kaydı

____________________________________30.06. 1996 ___________________________________________

720 DİREKT İŞÇİLİK GİD. 225.000.000.-

372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 1.250.000.000.-

335 PERSONELE BORÇLAR 1.475.000.000.- 

Ödenecek Kıdem Tazminatının Hesaplanması Kaydı

____________________________________ 30.06. 1996 ___________________________________________

335 PERSONELE BORÇLAR 1.475.000.000.-

100 KASA HESABI 1.467.920.000.-

360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HES. 7.080.000.-

Kıdem Tazminatı Ödenmesi ve Gerekli

Kesintilerin Yapılması Kaydı

____________________________________30.08. 1996 __________________________________________

472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI 120.000.000.-

679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 120.000.000.-

İptal Edilen Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Kaydı . 

5.3. 7/B Seçeneğine Göre Muhasebeleştirilmesi

___________________________________31. 12. 1995 ____________________________________________

791 İŞÇİ ÜCRET VE GİDERLERİ 6.400.000.000.-

792 MEMUR ÜCRET VE GİDERLERİ 1.600.000.000.-

472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 8.000.000.000.-

1995 Kıdem Tazminatı Karşılıklarının ayrılması kaydı

___________________________________31. 12.1995 ____________________________________________

472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 1.250.000.000.-

372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 1.250.000.000.-

Gelecek yıl ödenmesi beklenen Kıdem Tazminatı

Karşılıklarının ilgili hesaba devredilmesi kaydı

___________________________________30.06. 1996 ____________________________________________

791 İŞÇİ ÜCRET VE GİDERLERİ 225.000.000.-

372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI 1.250.000.000.-

335 PERSONELE BORÇLAR 1.475.000.000.-

Ödenecek Kıdem Tazminatının Hesaplanması Kaydı

__________________________________30.06. 1996 _____________________________________________

335 PERSONELE BORÇLAR 1.475.000.000.-

100 KASA 1.467.920.000.-

360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 7.080.000.-

Kıdem Tazminatı Ödenmesi ve Gerekli Kesintilerin Yapılması Kaydı

__________________________________30.08. 1996 _____________________________________________

472 HIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI ' 120.000.000.-

679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 120.000.000.-

İptal Edilen Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Kaydı 

5.4. Ticari Kardan Mali Kara Ulaşılması . 

1995 yılı sonu itibarıyla ayrılan kıdem tazminatı karşılığı tutan 8.000.000.000.-TL ticari kara ilave edilerek mali kara ulaşılmış olacaktır. 

1995 yılı mali karı hesaplanırken; ödenen 1.475.000.000.- TL 'lik Kıdem Tazminatı Karşılık tutarının "372- Kıdem Tazminatı Karşılıkları" hesabının borcuna kaydedilen 1.250.000.000.-TL 'lik, kısmı ticari kardan indirilecektir. 225.000.000.-TL 'lik kısmı ise Gider Hesabına kaydedilmiş olduğundan bununla ilgili olarak herhangi bir işlem yapmaya gerek yoktur. 

30.08.1996 tarihi itibariyle iptal edilmiş olan 120.Ö00.000.- TL 'lik Kıdem Tazminatı Karşılık tutarı mükerrer vergilendirmeye neden olmamak için mali kara geçişte ticari kardan indirilecektir.

6. SONUÇ VE ÖNERİLER 

Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği hükümleri çerçevesinde mali tablolarla sunulan bilgilerin işletmenin gerçek durumunu yansıtmasını sağlamak bakımından kıdem tazminatının nasıl muhasebeleştirileceği bu makalede açıklanmaya çalışılmıştır. Bu açıklamalar ışığında uygulamada ortaya çıkan görüş ayrılıklarının ve sorunların giderilmesine katkı yapacağı amacıyla aşağıdaki öneriler geliştirilmiştir: 

1- İptal edilen kıdem tazminatı karşılıkları için uygulamayla ilgili yayınlanan makalelerde genellikle "644- Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabının kullanıldığı gözlemlenmiştir. Oysa tebliğde bu hesapla ilgili açıklamalar okunduğunda hesabın kullanımının sadece aktifle ilgili karşılık iptali için sınırlandırıldığı görülmektedir. Bu nedenle Tek Düzen Hesap Planında tüm hesaplar incelendiğinde konuyu tam anlamıyla ifade edecek bir hesap bulunmadığından açıklaması itibariyle "679- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar” Hesabı kullanılmalıdır. 

2- Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği Sıra No: 4 gereğince Kıdem Tazminatıyla ilgili 1 sıra no lu tebliğle getirilmiş olan karşılık ayırma zorunluluğu 1994 mali yılına özgü olmak üzere kaldırılmıştır. Bu karar Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'nin ana amacı olan mali tabloların işletmenin gerçek durumunu yansıtması ilkesiyle çelişmektedir. Bu nedenle tebliğle getirilen zorunluluklar kaldırılmamalıdır ve tebliğin bütünlüğü bozulmamalıdır. 

3- Kıdem tazminatının muhasebeleştirilmesine ilişkin uluslararası uygulamalarda dikkate alınarak ulusal düzeyde Muhasebe standartları zaman geçirilmeden oluşturulmalı ve yayınlanmalıdır. 

YARARLANILAN KAYNAKLAR

ALTUĞ Osman, Maliyet Muhasebesi, 10. Baskı, İstanbul, 1991.
HACIRÜSTEMOĞLU Rüstem, Maliyet Muhasebesi, İstanbul, 1995.
AKDOĞAN Nalan, Maliyet Muhasebesi Uygulamaları, İSMMMO Yayınları 11, Ankara 1994
BURSAL N. -ERCAN Y.: Maliyet Muhasebesi, 5. Baskı, Der Yayınları, İstanbul, 1994.
Hacırüstemoğlu, Rüstem, Pekdemir Recep -Türker Masum - Arslan Erdoğan - Tek Düzen Hesap Planı Açıklamaları ve Mali Tablolar TÜRMOB Yayınları No: 7, Ankara, 1993.
AKDOĞAN Nalan, SEVİLENGÜL Orhan, Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulaması, İSMMMO Yayınları No: 7, 5. Baskı, İstanbul, 1995.
Muhasebe Sistemi Uygulamaları Genel Tebliğ Sıra No: 1, 2, 3, 4, 5.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu.
1475 Sayılı İş Kanunu
854 Sayılı Deniz İş Kanunu.
5953 Sayılı Basın İş Kanunu ]]> http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=66 Wed, 29 Apr 2015 12:07:38 +0300 http://ahmetbarlak.com/forumm/showthread.php?tid=66 YARGITAY
HUKUK GENEL KURULU
E. 2004/12-119
K. 2004/95
T. 25.2.2004
• KIDEM TAZMİNATI ( Haczedilemeyeceği Yönünde Kanunlarda Bir Açıklık Bulunmadığı - Tüm Alacaklar İçin Haczedilebileceği )
• ŞİKAYET YOLUYLA HACZİN KALDIRILMASI İSTEMİ ( Kıdem Tazminatı/Tüm Alacaklar İçin Haczedilebileceği - Şikayetin Reddi Gereği )
• HACİZ ( Kıdem Tazminatı - Haczedilemeyeceği Yönünde Kanunlarda Bir Açıklık Bulunmadığı/Tüm Alacaklar İçin Haczedilebileceği )
• BORÇLUNUN KIDEM TAZMİNATI ALACAĞI ( Tüm Alacaklar İçin Haczedilebileceği )
2004/m. 82, 83
506/m. 121
1475/m. 14, 28
ÖZET :Şartlar oluştuğunda toptan ve bir defada ödenmekte olan kıdem tazminatının haczedilemeyeceği yönünde kanunlarda bir açıklık bulunmadığı, bu tazminatın İİK.nun 82. ve 83'ncü maddelerinde de sayılmadığı, bu nedenle kıdem tazminatının tüm alacaklar için haczedilebileceği gözetilerek, mahkemece nafaka alacakları dışındaki alacak kalemleri için kıdem tazminatı üzerine konulan haczin kaldırılmasına hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

DAVA : Taraflar arasındaki "şikayet yoluyla haczin kaldırılması isteminden" dolayı yapılan yargılama sonunda; Kartal İcra Tetkik Merciince davanın kısmen kabul-kısmen reddine dair verilen 24.04.2003 gün ve 2002/1396 E- 2003/544 K. sayılı kararın incelenmesi davalı-alacaklı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12.Hukuk Dairesinin 01.07.2003 gün ve 2003/12949-15744 sayılı ilamı ile; ( ...Şikayete konu haciz işlemi borçluya ait kıdem tazminatı alacağı üzerine uygulanmıştır.1475 sayılı Kanunun 28.maddesine göre; "işçinin almakla olduğu ücretlerin 1/4 ünden fazlası haczedilemez". 506 sayılı Kanunun 121.maddesine göre ise; "borçluya SSK. tarafından bağlanan geliri nafaka alacağı dışında haczedilemez" sözü edilen kıdem tazminatı ücretten ve SSK. tarafından bağlanan gelirden sayılamayacağından tüm alacaklar için tamamı haczedilebilir.Merciice; şikayetin reddine karar vermek gerekir iken 506 sayılı Kanunun 121 ve İİK.nun 82.maddelerinden bahisle borçlunun kıdem tazminatı alacağının nafaka alacağı dışında haczedilemeyeceğinin kabulü doğru değildir... ) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

KARAR : Dava, kıdem tazminatı üzerine konulan haczin kaldırılması istemine ilişkindir.

Davacı borçlu, alacaklının ilama dayalı birikmiş nafaka ve manevi tazminat alacağının ödetilmesi için yaptığı ilamlı takip sonucu kıdem tazminatı üzerine konulan haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

Mahkemenin, "İİK.nun 82 nci maddesi ile 506 sayılı Kanunun 121 nci maddesine göre borçlunun hak kazandığı kıdem tazminatının nafaka borcu dışında haczedilemeyeceği gerekçesiyle nafaka alacağı dışında diğer alacak kalemleri için kıdem tazminatı üzerine konulan haczin kaldırılmasına" dair verdiği karar, alacaklı vekilinin temyizi üzerine yukarıda belirtilen nedenle Özel Dairece bozulmuş, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Uyuşmazlık, kıdem tazminatının ücretten ve Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından bağlanan gelir, aylık ve sağlanan yardımlardan sayılıp sayılamayacağı giderek kıdem tazminatının tüm alacaklar için haczedilip edilemeyeceği noktasındadır.

İş Kanununda "Genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen bir tutar olup, en geç ayda bir ödenmektedir" şeklinde tanımlanmıştır.

15.05.1957 tarih 13 E. 10 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; "kıdem tazminatının, muayyen olmayan iş akitlerinde işinde sebat göstermiş olan ve akde aykırı hareketinden başka bir sebeple işinden ayrılan işçiye mali menfaat sağlayarak işlerinde sebat etmelerini teşvik maksadıyla kabul edildiği" belirtilmiştir.

Bu haliyle kıdem tazminatı, yasada belirtilen asgari süreyi tamamlayan işçinin hizmet sözleşmesinin, yine yasada gösterilen nedenlerden birisi ile sona ermesi durumunda işverence işçiye veya mirasçılarına toptan ve bir defada ödenen bir paradır ( M.Çemberci İş Kanunu Şerhi, B.4, Ankara 1978, sh.373, N.Çelik, İş Hukuku Dersleri, B.10, İstanbul, 1990, sh.182 ).

Bu tanımlardan da anlaşılacağı gibi kıdem tazminatı, İş Hukukuna Özgü, yasadan doğan bir tazminat olup, ücret kavramının içinde düşünülemez ( 9.H.D.17.09.1964 64/6250 E. 5809 K. ) ( M.Çemberci İş Kanunu Şerhi B.5, Ankara 1984, sh.283 )

Öte yandan, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 121 nci maddesi, sosyal sigorta haklarının dokunulmazlığını öngören kamu düzenine ilişkin bir hüküm içermekte olup, kıdem tazminatı bu maddede belirtilen kurumca bağlanacak gelir veya aylık ile sağlanacak yardımlar kapsamında da değildir.

Haczi caiz olmayan mallar ve hakların neler olduğu İİK.nun 82 nci maddesinde, kısmen haczi caiz olan şeyler ise 83 ncü maddesinde ve özel yasalarda, örneğin: 506 sayılı Kanunun 121, 1479 sayılı Kanunun 67, 2926 sayılı Kanunun 52.maddelerinde, sayılarak belirtilmiş olup, bu maddelerin kapsamı yorum yoluyla genişletilemez ( 12.H.D.23.01.1986, 85/4257 E. 670 K. ).

O halde, şartlar oluştuğunda toptan ve bir defada ödenmekte olan kıdem tazminatının haczedilemeyeceği yönünde kanunlarda bir açıklık bulunmadığı, bu tazminatın İİK.nun 82. ve 83'ncü maddelerinde de sayılmadığı, bu nedenle kıdem tazminatının tüm alacaklar için haczedilebileceği gözetilerek, davanın reddine karar vermek gerekirken, mahkemece nafaka alacakları dışındaki alacak kalemleri için kıdem tazminatı üzerine konulan haczin kaldırılmasına hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ : Davalı-Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 25.02.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
 ]]> YARGITAY
HUKUK GENEL KURULU
E. 2004/12-119
K. 2004/95
T. 25.2.2004
• KIDEM TAZMİNATI ( Haczedilemeyeceği Yönünde Kanunlarda Bir Açıklık Bulunmadığı - Tüm Alacaklar İçin Haczedilebileceği )
• ŞİKAYET YOLUYLA HACZİN KALDIRILMASI İSTEMİ ( Kıdem Tazminatı/Tüm Alacaklar İçin Haczedilebileceği - Şikayetin Reddi Gereği )
• HACİZ ( Kıdem Tazminatı - Haczedilemeyeceği Yönünde Kanunlarda Bir Açıklık Bulunmadığı/Tüm Alacaklar İçin Haczedilebileceği )
• BORÇLUNUN KIDEM TAZMİNATI ALACAĞI ( Tüm Alacaklar İçin Haczedilebileceği )
2004/m. 82, 83
506/m. 121
1475/m. 14, 28
ÖZET :Şartlar oluştuğunda toptan ve bir defada ödenmekte olan kıdem tazminatının haczedilemeyeceği yönünde kanunlarda bir açıklık bulunmadığı, bu tazminatın İİK.nun 82. ve 83'ncü maddelerinde de sayılmadığı, bu nedenle kıdem tazminatının tüm alacaklar için haczedilebileceği gözetilerek, mahkemece nafaka alacakları dışındaki alacak kalemleri için kıdem tazminatı üzerine konulan haczin kaldırılmasına hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

DAVA : Taraflar arasındaki "şikayet yoluyla haczin kaldırılması isteminden" dolayı yapılan yargılama sonunda; Kartal İcra Tetkik Merciince davanın kısmen kabul-kısmen reddine dair verilen 24.04.2003 gün ve 2002/1396 E- 2003/544 K. sayılı kararın incelenmesi davalı-alacaklı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12.Hukuk Dairesinin 01.07.2003 gün ve 2003/12949-15744 sayılı ilamı ile; ( ...Şikayete konu haciz işlemi borçluya ait kıdem tazminatı alacağı üzerine uygulanmıştır.1475 sayılı Kanunun 28.maddesine göre; "işçinin almakla olduğu ücretlerin 1/4 ünden fazlası haczedilemez". 506 sayılı Kanunun 121.maddesine göre ise; "borçluya SSK. tarafından bağlanan geliri nafaka alacağı dışında haczedilemez" sözü edilen kıdem tazminatı ücretten ve SSK. tarafından bağlanan gelirden sayılamayacağından tüm alacaklar için tamamı haczedilebilir.Merciice; şikayetin reddine karar vermek gerekir iken 506 sayılı Kanunun 121 ve İİK.nun 82.maddelerinden bahisle borçlunun kıdem tazminatı alacağının nafaka alacağı dışında haczedilemeyeceğinin kabulü doğru değildir... ) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

KARAR : Dava, kıdem tazminatı üzerine konulan haczin kaldırılması istemine ilişkindir.

Davacı borçlu, alacaklının ilama dayalı birikmiş nafaka ve manevi tazminat alacağının ödetilmesi için yaptığı ilamlı takip sonucu kıdem tazminatı üzerine konulan haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

Mahkemenin, "İİK.nun 82 nci maddesi ile 506 sayılı Kanunun 121 nci maddesine göre borçlunun hak kazandığı kıdem tazminatının nafaka borcu dışında haczedilemeyeceği gerekçesiyle nafaka alacağı dışında diğer alacak kalemleri için kıdem tazminatı üzerine konulan haczin kaldırılmasına" dair verdiği karar, alacaklı vekilinin temyizi üzerine yukarıda belirtilen nedenle Özel Dairece bozulmuş, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Uyuşmazlık, kıdem tazminatının ücretten ve Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından bağlanan gelir, aylık ve sağlanan yardımlardan sayılıp sayılamayacağı giderek kıdem tazminatının tüm alacaklar için haczedilip edilemeyeceği noktasındadır.

İş Kanununda "Genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen bir tutar olup, en geç ayda bir ödenmektedir" şeklinde tanımlanmıştır.

15.05.1957 tarih 13 E. 10 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; "kıdem tazminatının, muayyen olmayan iş akitlerinde işinde sebat göstermiş olan ve akde aykırı hareketinden başka bir sebeple işinden ayrılan işçiye mali menfaat sağlayarak işlerinde sebat etmelerini teşvik maksadıyla kabul edildiği" belirtilmiştir.

Bu haliyle kıdem tazminatı, yasada belirtilen asgari süreyi tamamlayan işçinin hizmet sözleşmesinin, yine yasada gösterilen nedenlerden birisi ile sona ermesi durumunda işverence işçiye veya mirasçılarına toptan ve bir defada ödenen bir paradır ( M.Çemberci İş Kanunu Şerhi, B.4, Ankara 1978, sh.373, N.Çelik, İş Hukuku Dersleri, B.10, İstanbul, 1990, sh.182 ).

Bu tanımlardan da anlaşılacağı gibi kıdem tazminatı, İş Hukukuna Özgü, yasadan doğan bir tazminat olup, ücret kavramının içinde düşünülemez ( 9.H.D.17.09.1964 64/6250 E. 5809 K. ) ( M.Çemberci İş Kanunu Şerhi B.5, Ankara 1984, sh.283 )

Öte yandan, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 121 nci maddesi, sosyal sigorta haklarının dokunulmazlığını öngören kamu düzenine ilişkin bir hüküm içermekte olup, kıdem tazminatı bu maddede belirtilen kurumca bağlanacak gelir veya aylık ile sağlanacak yardımlar kapsamında da değildir.

Haczi caiz olmayan mallar ve hakların neler olduğu İİK.nun 82 nci maddesinde, kısmen haczi caiz olan şeyler ise 83 ncü maddesinde ve özel yasalarda, örneğin: 506 sayılı Kanunun 121, 1479 sayılı Kanunun 67, 2926 sayılı Kanunun 52.maddelerinde, sayılarak belirtilmiş olup, bu maddelerin kapsamı yorum yoluyla genişletilemez ( 12.H.D.23.01.1986, 85/4257 E. 670 K. ).

O halde, şartlar oluştuğunda toptan ve bir defada ödenmekte olan kıdem tazminatının haczedilemeyeceği yönünde kanunlarda bir açıklık bulunmadığı, bu tazminatın İİK.nun 82. ve 83'ncü maddelerinde de sayılmadığı, bu nedenle kıdem tazminatının tüm alacaklar için haczedilebileceği gözetilerek, davanın reddine karar vermek gerekirken, mahkemece nafaka alacakları dışındaki alacak kalemleri için kıdem tazminatı üzerine konulan haczin kaldırılmasına hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ : Davalı-Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 25.02.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
 ]]>